Componisten/werken

Daan Manneke (3)

Maria Magdalena in Goes

 

© Rutger Valentijn Mauritz, oktober 2021

 

De context waarbinnen de compositie van Daan Manneke in première gaat is een landelijke, interactieve, kerkmuzikale, ditmaal ‘Zeeuwse’, Oecumenische aangelegenheid die jaarlijks wordt georganiseerd door de stichting De Vertaalslag.

Toen Ds. Sytze de Vries de bekende lieddichter en dominee stopte in de Oude Kerk van Amsterdam en de keuze maakte om als kleine zelfstandige verder te gaan, was er een aantal gemeenteleden dat vreesde dat zijn creativiteit ook op zou drogen. Men bood ondersteuning aan, en daartoe werd een stichting opgericht: De Vertaalslag.

De talige arbeid van Sytze de Vries zou zich daarbij vooral moeten verbinden met die van andere ‘artiesten’ zoals musici, beeldend kunstenaars e.d. Die Stichting verplicht zich statutair om eenmaal per jaar een manifestatie te organiseren, waar de ‘creativiteit’ van het afgelopen jaar getoond zou worden. Het Festival in Goes wordt alweer het elfde! Zij hebben ervoor gekozen om en om naar het centrum van het land te gaan, en naar de regio. De grote stadskerken in Utrecht waren al podium, maar daarnaast ook Leeuwarden, Eindhoven, Groningen en nu dan Goes. Deze laatste keuze is op uitnodiging van de cantor van de Protestantse Gemeente en, om daarmee ook het 45-jarig bestaan van de Maria Magdalenacantorij te kunnen onderstrepen.

In het kader van deze XIe editie is er dus een ‘Zeeuwse editie’ van het Liedfestival. Het is prachtig dat het ‘oecumenisch aspect’ vorm krijgt, doordat de beide Magdalenakerken benut worden en actief meedoen. Het hoofdthema is ‘Psalmen in een ander jasje’.

De aloude Psalmen worden de eeuwen door op zo veel verschillende manieren gezongen, en daar willen we veel voorbeelden (vooral van psalm 8 en psalm 139) van laten horen en zelf zingen. Vanaf het gregoriaans, via het Prijs den Heer met blijde galmen uit Johannes de Heer, de oude berijming van Datheen, tot aan nieuwe bewerkingen van Karel Deurloo (geboren Zeeuw!) en Sytze de Vries.
Dat gebeurt af en toe ook letterlijk met alle Goese/Bevelandse Toeters en Bellen: De Goese Bellringers, een ad hoc samengesteld Groot-Delta koor, de blazers van Excelsior uit Kloetinge, de plaatselijke organisten, etc.

 

Er staat ook een aantal premières op het programma: de componist, (ook al geboren Zeeuw,) Daan Manneke schreef als verjaarscadeau voor de jarige cantorij: een compositie over de bijbelse figuur Maria Magdalena, die aan de stad Goes (in de persoon van de burgemeester) wordt aangeboden. Ook schreef Sytze de Vries een Magdalena-lied over de naamheilige van de Goese kerken, dat op muziek is gezet door de vroegere cantororganist Kees van Eersel.

De uit 5 delen bestaande compositie is treffend, het klankidioom van Daan Manneke is meteen vanaf maat 1 duidelijk waar een vocalise met ornamentele noten nadrukkelijk niet unisono dient te klinken. De compositie heeft zowel een Vocalise, een motet, een madrigaal (op de tekst van Gerrit Achterberg), een organum, en een psalm in zich die steeds worden afgewisseld met een gregoriaans Alleluia. Het Alleluia is ontleend aan het ‘eerste Gregoriaanse responsorium van Tweede Paasdag (Maria Magdalene et altera Maria).

De ‘oecumene’ komt op subtiele wijze tot uitdrukking daar Manneke zowel gregoriaans als het Geneefs Psalter (Psalm 122) gebruikt in deze compositie. De compositie zit verder vol subtiele verwijzingen naar Bach en Olivier Messiaen en geeft onmiskenbaar de grote kwaliteiten van Daan Manneke weer.

Manneke neemt in zijn koorcomposities altijd de ruimte voor de adem (pneoo) als uitgangspunt, dat maakt, dat het naast prachtige noten zijn, ook prettig uitvoerbaar is voor de zangers.

____________________
Naar deel 1 - 2 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links