DVD-recensie

 

© Niek Nelissen, februari 2022

 

Beethoven:  Pianoconcert nr. 1 in C, op. 15 Symfonie nr. 2 in D, op. 36 nr. 3 in Es, op. 55 (Eroica)

Martha Argerich (piano), Lucerne Festival Orchestra o.l.v. Herbert Blomstedt
Accentus music ACC 10511 (Blu-ray)
Opname: aug. 2020, Luzern

 

Na een barre tijd voor het muziekleven brak begin september 2021 de zon door in het Concertgebouw, toen de Wiener Philharmoniker onder Herbert Blomstedt voor een stampvolle zaal schitterende uitvoeringen gaven van Schuberts Unvollendete en Bruckners Vierde symfonie. Even leek de coronacrisis ver weg. Die avond werd ik opnieuw getroffen door de ongelooflijke vitaliteit van de op dat moment 94-jarige Blomstedt. Toen ik tien minuten voor aanvang de zaal uitliep om een programma te halen, zag ik dat hij al naast een van de toegangsdeuren uiterst laconiek - één al rust stond te wachten, dit ondanks het feit dat hij door het schrappen van de pauze niet minder dan twee uur achtereen op het podium zou staan. Een stoel of kruk om even op te rusten, had hij niet nodig.

Een jaar vóór het concert in Amsterdam zette Blomstedt de Beethoven-herdenking van het Lucerne Festival luister bij met twee schitterende concerten. Op 14 augustus 2020 dirigeerde hij het Lucerne Festival Orchestra in Beethovens Eerste pianoconcert, met Martha Argerich als soliste, en de Tweede symfonie. Een dag later ging het Eerste pianoconcert opnieuw, nu in combinatie met de Derde symfonie. Ook deze concerten vonden plaats tijdens de coronacrisis. De concertgangers zaten weliswaar dicht op elkaar, maar droegen mondkapjes. De orkestleden zaten ver uiteen en op grote afstand van de dirigent. Helaas vermeldt het boekje niet of het uitdunnen van het orkest tot slechts 21 strijkers (zes eerste, zes tweede violen, vier altviolen, drie celli, twee contrabassen) ook te maken had met de pandemie of dat hiervoor om muzikale redenen was gekozen.

Voor de klank bleek die kleine bezetting een uitstekende keuze. Het orkest klinkt uiterst slagvaardig en de balans tussen strijkers en blazers is ideaal. De Blu-ray bracht me opnieuw onder de indruk van Blomstedt als een van de grote Beethoven-interpreten van deze tijd. Zijn in 2017 door Accentus Musicus uitgebrachte Beethoven-cyclus met het Gewandhausorchester reken ik tot de beste van de afgelopen decennia. Ook Aart van der Wal had er veel lof voor (klik hier voor zijn recensie), al vond hij het jammer dat Blomstedt koos voor de Amerikaanse orkestopstelling met de eerste en tweede violen links van de dirigent, en niet voor de oude centraal-Europese, met de eerste violen links en de tweede rechts, die het vraag- en antwoordspel van klassiek en romantisch repertoire beter tot zijn recht doet komen. Die kanttekening geldt ook voor deze concertregistraties. Voor mij deed dit geen afbreuk aan een bijzondere luisterervaring. Het Eerste pianoconcert klinkt heel fris, mede door de fraaie, open orkestklank en de vlotte, naar mijn smaak soms iets te nadrukkelijke aanpak van Argerich. Deze Blu-ray ontleent zijn belang vooral aan de levendige uitvoeringen van de Tweede en Derde symfonie.

Blomstedt dirigeert met gesloten partituur en maakt geen gebruik van een baton. Zijn directie is een lust voor het oog, mede door de plastische bewegingen van zijn rechterhand en de expressiviteit van zijn gelaat. De musiceervreugde die hij uitstraalt werkt aanstekelijk. Het Lucerne Festival Orchestra, samengesteld uit de meest gerenommeerde Europese musici (opvallend veel Nederlanders ditmaal), volgt hem op de voet. De Tweede symfonie wordt sprankelend en met veel energie gespeeld. De Eroica krijgt een fraaie, uiterst transparante klank, met glansrollen voor de blazers, zoals in de historiserende uitvoeringspraktijk, maar wordt met veel bredere tempi gespeeld dan in die kringen gebruikelijk is. In het eerste deel neemt Blomstedt, net als in zijn drie studio-opnamen (EMI, Decca en Accentus) de herhaling van de expositie in acht. De treurmars wordt nog iets langzamer gespeeld dan in de Decca-opname uit San Francisco en de recente opname uit Leipzig. In het Trio van het Scherzo is te zien hoe Blomstedt met volle teugen geniet van de robuuste klank van de drie hoorns. Hij laat het muzikale verloop zo natuurlijk vloeien dat je geen moment het gevoel krijgt dat tussen partituur en luisteraar een ego staat dat zich wil doen gelden. Op een zo vanzelfsprekende wijze musiceren is alleen weggelegd voor de allergrootsten. Wat een bijzondere dirigent! Welke muziekliefhebber had niet in de zaal willen zitten bij deze sublieme Beethoven-concerten!


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links