Componisten/werken

Kent u Christoph Graupner? (6)

 

© Gerard van der Leeuw, juni 2021

 

In deze korte aflevering besteden we aandacht aan het klavecimbeloeuvre van Graupner. Een oeuvre dat er mag wezen en toch zo onbekend is en blijft. Een oeuvre van 41 (!) partita’s en enige losse stukken, voor het grootste deel in de Franse stijl. Een deel van die partita’s, zeg nu maar suites is gebundeld in de serie Monatliche Clavir Früchte, uiteraard 12 partita’s die zoals Graupner in het door hemzelf uiterst zorgvuldig gegraveerde uitgave aangeeft ‘meistentheils vor Anfänger’ bedoeld zijn:

Deze werken zijn dan ook technisch minder veeleisend dan de overige partita’s die duidelijk voor Graupner’s eigen gebruik en genoegen geschreven zijn. Helaas bleef van de vier partita’s onder de titel Vier Jahreszeiten uit 1733 alleen de eerste, Vom Winter, in f-klein, dezelfde toonsoort als Vivaldi’s winter uit zijn Le quattro stagioni, bewaard.

Ook deze suites werden door Graupner zelf gegraveerd. Uit het voorwoord:

‘Obgleich dieße Kupfer-Arbeit, wenn solche bekandt, ebenso sonderliches anlockendes nichts an sich hat, da man wegen vieler an zuwendender Zeit, Mühen und manchen Beschwerlichkeiten ihrer gar leicht überdrüssig werden kan, so hat mich dennoch der ziemlich starcke Abgang meiner Monatl. Clavier-Früchte, wie auch das öfftere Anhalten guter Freunde= und Liebhaber deß Claviers dahin bewogen, es noch weiteres zu versuchen, und Vier Partien auf solches unter dem Tittel der Vier Jahreszeiten heraus zu geben; doch nicht der Meinung, als unter solchem eine sonderliche Expression oder Invention gesucht zu haben, weilen von dergleichen weit hergeholten Dingen eben kein sonderlicher Freund, sondern bloß zu deren Benennungen Unterschied.’

In tegenstelling tot Vivaldi’s enigszins programmatische L’inverno, blijft Graupner’s Vom Winter dan ook puur absolute muziek.

De meeste partita’s volgen het normale schema van de Duitse suite: Praeludium - Allemande - Courante - Gigue, maar we vinden ook tal van toegevoegde dansen als Menuet, Rigaudon, Loure etc. Graupner had een voorkeur voor de Air. Er is een Air alla Polones. En er zijn vijf groots opgezette Chaconnes.
De grote kampioene in dit repertoire is de Canadese klaveciniste Geneviève Soly, die inmiddels zo’n 7 cd’s met klaviermuziek van Graupner volspeelde. In een volgende aflevering zullen we twee van haar opnames nader bekijken.

Naar deel 1 / 2 / 3 / 4 / 5


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links