Column

Verwaarloosd erfgoed: we hebben er patent op

 

© Aart van der Wal, december 2019

 

 

Het valt aan een gewoon mens of tenminste een mens met enig gevoel voor historisch erfgoed en cultuur niet uit te leggen waarom plaatselijke, regionale en landelijke overheden zo weinig bereid zijn om te investeren in van groot historisch belang zijnde panden of waarin historische collecties worden bewaard. Vergelijk dat eens met bijvoorbeeld de Oostenrijkse hoofdstad, waar geen euro op zijn kant blijft liggen als het erom gaat het rijke cultuurbezit in goede staat te brengen én te houden. Dat mag daar wat kosten. Niet alleen in Wenen overigens, maar zelfs in de meest onaanzienlijke gehuchten waar een componist, dichter, beeldhouwer of romancier van ook maar enig belang heeft gewoond en gewerkt, worden bedragen opzij gezet om toch vooral dat verleden niet in een grijze, ondoordringbare mist ten onder te laten gaan.

Nee, dan in Nederland, waar wordt gegrossierd in verkeerd aangewende spaarzaamheid. Waar de woning van menige componist niet eens van een herinneringsbord(je) is voorzien en waar men er zelfs niet tegenop ziet om een belangrijk historisch pand voor sloop in aanmerking te laten komen. Of neem het huis van Alphons Diepenbrock in Amsterdam, een pand van groot historisch belang. Het moest volgens de eigenaar nodig verbouwd en gerenoveerd worden en niemand die hem daarbij in de weg stond. Het huis aan de Johannes Verhulststraat 89 werd leeggehaald, de vaste antieke wandkasten eruit gesloopt evenals het Castellinarium, de kleine houten concertzaal op de vierde verdieping. Het archief kon gelukkig wel worden gered (klik hier).

Of neem het Geelvinck Muziekmuseum dat zich kon koesteren in een enorm aantal steunbetuigingen, maar zich toch genoodzaakt zag om naar een ander onderkomen om te zien. De gemeente Zutphen gaf niet thuis. En als het de plaatselijke voetbalclub was geweest? Ja dan... En in Amsterdam is nog steeds geen beslissing genomen omtrent het toekomstperspectief van het museumpand aldaar. Het valt echt niet uit te leggen, maar het is wel een feit dat in ons land het muzikaal erfgoed ronduit beroerd wordt behandeld. Dat schraalhans doelbewust keukenmeester is gemaakt en dat zelfs adhesiebetuigingen dan niet blijken te helpen. Wie weet nog dat bijna twee decennia geleden de muziekafdeling van het (toen) Haags Gemeentemuseum een stille dood moest sterven? En dat er al snel geluiden klonken dat de muziekbibliotheek van het Muziekcentrum van de Omroep wel richting afvalverwerking kon. Alsof de gedeeltelijke ontmanteling van het orkestbestel in Hilversum nog niet meer dan genoeg was.

Op landelijk niveau wordt vrijwel niets ondernomen waardoor het zo belangrijke cultuurbezit veilig wordt gesteld. Kleinere instellingen die zich er wel om bekommeren moeten maar zien hoe ze overleven. Niemand van overheidswege die erom maalt. Zoals ook ons landschap ten grabbel is gegooid aan de verschrompeling, verloedering en verrommeling wordt ook het cultuurlandschap tot op het bot verwaarloosd. De enige hoop is nog gevestigd op de goedwillende vrijwilligers en private financiers die wel hun nek willen uitsteken omdat ze het belang beseffen van het behoud van dat culturele erfgoed.

Miljoenen richting Eurovisie Songfestival. Ja, dat kan wel. Moeiteloos zelfs. Men stond er al voor in de startblokken toen de uiteindelijke keuzes ('welke stad gaat het worden?', de media gonsden er dagelijks van) nog moesten worden gemaakt.

Wat een treurnis!


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links