Column

Oudejaarsgedachten: de krant en de commercie

 

© Aart van der Wal, december 2006

 

We zien het steeds vaker, de paginagrote advertenties in ochtend- en avondkranten met allerlei aanbiedingen voor de lezers. Niets bijzonders, zult u zeggen, maar in dit geval is het de krant zèlf die het een en ander in de aanbieding heeft. Daarbij gaat het dan vooral om gemakkelijk te administreren en te verzenden hebbedingen, zoals cd's, dvd's en boeken. Tja, wat is daar nu mis mee? Waarom zouden kranten dat niet mogen? Internetwinkels zoals Amazon en Bol doen dat toch immers dagelijks?

Wie in de afgelopen maanden de bijna dagelijkse stoet advertenties in bijvoorbeeld NRC Handelsblad heeft gezien, zal mogelijk de opdringerigheid ervan als storend hebben ervaren. Misschien zal de redactie van de krant daarbij ook wel zijn bedenkingen hebben gehad, want een afwijzende reactie van een geïrriteerde lezer was aanleiding om hoofdredactioneel commentaar te leveren, dat er - zoals meestal in dergelijke gevallen - kortheidshalve op neer kwam dat er een absolute scheiding was tussen redactie en commercie, en dat het beleid van de krant en dat van de uitgever van die krant twee verschillende zaken waren. Così fan tutte.

Branchevervaging?

Sinds we bij de benzinepomp ook allerlei producten kunnen kopen die met brandstof en dergelijke niets van doen hebben, zijn we ook langzamerhand opgeschoven naar de zogenaamde branchevervaging in andere sectoren. Van pc's in de supermarkt tot tijdschriften in de tabakswinkel. De reguliere detailhandel kan er tegen te hoop lopen, maar die ontwikkeling is niet (meer) te stuiten. Dat branchevervaging uiteindelijk kan leiden tot branchevervanging is geen belangwekkend gespreksthema, laat staan dat de consument er wakker van zal liggen.

Ik houd hier zeker geen pleidooi voor al die arme detaillisten die minstens een deel van hun handel in gevaar zien komen. Bovendien zullen er wel duizend-en-één argumenten te vinden zijn die pleiten vóór de massale wervingsacties in, maar vooral door kranten en tijdschriften. Als ik een piepklein tegenargumentje kan bedenken, dan is het wel de teloorgang van de adviserende functie van de detailhandel. Piepklein, meer niet, want de mondige consument kan tegenwoordig veel, zo niet alle denkbare informatie vinden op het internet. Voor wat hij niet weet of waar hij aan twijfelt is er altijd Google, vierentwintig uur per dag, zeven dagen in de week! Neem de cd-uitgaven. Wie kijkt tegenwoordig nog in de jarenlang zo vertrouwde en betrouwbare Bielefelder?

Recycling

Het procédé is inmiddels ruimschoots beproefd: her-her-heruitgaven die in een andere verpakking en via nieuwe distributiekanalen opnieuw worden uitgebracht. Ze zijn natuurlijk niet bestemd voor de muziekliefhebbers die het standaardrepertoire door en door kennen en al een respectabele verzameling hebben opgebouwd, maar voor diegenen die - aangetrokken door wervende advertentieteksten en een (zeer) scherpe prijs - het zo ook weleens willen proberen. Op deze wijze kunnen grote partijen in de markt worden afgezet. Het heeft ook iets weg van het Kruidvat-concept, de marketing en afzet van 'meeneemmuziek'. Die aanpak legde de drogisterijketen - die zich niet tot heruitgaven beperkte, maar ook nieuwe producties op de markt bracht - bepaald geen windeieren.

Recycling zoals wij die al geruime tijd zien binnen de blijkbaar stevige contouren van de samenwerking tussen platenmaatschappij en krant heeft zeker ook een positieve kant: de advertenties kunnen mensen, die zich aan klassieke muziek nog niet eerder iets gelegen hebben laten liggen, in aanraking brengen met fantástische muziek, waaronder - wat de actie van Universal/NRC Handelsblad betreft - ook het grootse symfonische oeuvre van Anton Bruckner, de meester uit Sankt-Florian. Ik heb zijn naam al zo vaak verkeerd gespeld voorbij zien komen (Brückner, Brukner) dat hier best nog wel een wereld te winnen valt.

Bernard Haitinks kerstmatinees

NRC Handelsblad leurt al geruime tijd met de dvd-box die Universal uitbracht van de Mahler Kerstmatinees, aangevuld met de documentaire Bernard Haitink - een dirigentenleven (00289 4428713 (4 dvd's). Collega Maarten Brandt besprak de uitgave op onze site en plaatste daarbij een aantal stevig-kritische kanttekeningen (klik hier voor de bespreking). Ook elders op het internet, maar ook in de handel werden er problemen met deze dvd's gemeld. De krant zweeg daarover echter in alle talen. De muziekredacteuren van NRC Handelsblad recenseren regelmatig cd's en dvd's, maar geen enkel kritisch woord over die Kerstmatinees. In plaats daarvan juichende wervingsteksten. De lezers die de box hebben besteld, ontdekken de discrepanties tussen beeld en geluid dus pas nadat de dvd's in de speler zijn beland. Slordig? Het gaat wel! Het zou de muziekredactie van NRC Handelsblad hebben gesierd als de moeite was genomen om de aan te bieden dvd's eerst eens zelf kritisch onder de loep te nemen, in casu daarover vóóraf de lezers te informeren. Maar de hoofdredactie leverde tegelijkertijd het best denkbare argument waarom dit niet is gebeurd: de strikte scheiding van tafel (redactie) en bed (uitgever). De koper is de dupe, dát wel.

Het is dus goed om vast te stellen dat de uitgever zoveel mogelijk buiten het krantenabonnement om wil verkopen en dat de muziekredactie van de krant het verder wel best vindt. En nu maar hopen dat de muziekrecensenten in dienst van de krant bij de bespreking van Universal-dvd's en cd's (Deutsche Grammophon, Decca en Philips) hun kritische insteek niet hebben verloren. Wishful thinking?

Zie ook De 'clubactie' van NRC Handelsblad


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links