CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, mei 2014

 

Prokofjev: Pianoconcert nr. 3 in C, op. 26 - Symfonie nr. 5 in Bes, op. 100

Denis Matsuev (piano), Mariinsky Orchestra o.l.v. Valery Gergiev

Mariinsky MAR0549 71' (sacd)

Opname: juni en okt 2012, Concertzaal Mariinski-Theater, St.-Petersburg (Pianoconcert), 15 april 2012, Conservatorium van Moskou (live-opname)

   

We mogen rustig vaststellen dat na de dood van Sir Edward Downes - die Russisch leerde om zich in Prokofjev te verdiepen - er nog maar één dirigent is die het gehele oeuvre van deze componist kent als zijn broekzak: Valery Gergiev. Niet alleen de symfonieën en de soloconcerten, ook de balletten, de opera's en de grote vocale werken, hij heeft ze allemaal gedirigeerd, zowel op het podium als in de bak. In een interview met collega Aart van der Wal gaf hij aan dat zijn favoriete werken het Tweede pianoconcert en de Derde en de Zesde symfonie zijn. Dan is het ironisch dat we hier een opname aantreffen met zijn eigen orkest, met de beide publieksfavorieten, het Derde pianoconcert en de Vijfde symfonie. Werken die hij talloze malen heeft gedirigeerd, en ook al meerdere malen heeft opgenomen.

De concerten en opnamen van Gergiev laten zich allesbehalve kenmerken door een strakke planning. Als dat wel zo zou zijn zouden we in hem de gedroomde opvolger van Rattle of Jansons mogen zien. De man heeft tenslotte een gigantische repertoirekennis en is niet bang voor eigentijdse muziek, en dirigeren kan hij ook nog. Gergiev stelt echter andere prioriteiten, en eerlijk gezegd mag je je best eens afvragen of zijn tomeloze inzet voor 'zijn' orkest en theater niet meer respect verdient dan het alsmaar afdraaien van hetzelfde riedeltje. Hoe dan ook, hier wordt de Vijfde Prokofjev gepresenteerd in een live-uitvoering tijdens het Moskouse Paasfestival. Er is onvoldoende gerepeteerd, de strijkers zijn niet homogeen en het koper had gewoon nog even een uurtje moeten nablijven. Maar er wordt wel muziek gemaakt, simpelweg omdat dirigent en orkest precies weten wat ze aan elkaar hebben. Aardige bijzonderheid: hoe het ook kan horen we op een live-opname van het Gergiev Festival 2003 met het Rotterdams Philharmonisch. Daar was kennelijk wel aandacht besteed aan groepsrepetities.

Pianovirtuoos Denis Matsuev weet precies wat hij aan Gergiev heeft, en met Prokofjevs Derde pianoconcert weet hij eveneens wel raad. Zijn gretige aanpak doet denken aan die van William Kapell, de veel te jong gestorven Amerikaan die dit stuk in 1945 vastlegde in Dallas, met Antal Dorati aan het roer. In beide gevallen is de tomeloze energie tegelijk verbluffend en verontrustend. Je blijft je afvragen wanneer de trein uit de rails zal lopen. Martha Argerich wordt altijd opgevoerd als de ideale vertolker van dit werk, in tandem met Claudio Abbado (DG). Ik voeg daar graag een bijna vergeten registratie aan toe: die van Byron Janis, opgenomen in Moskou in 1963, met als dirigerende partner de legendarische Kyrill Kondrashin. Het tempo ligt een nanofractie lager, maar er is aandacht voor dynamische gradaties en orkestrale details die we nergens anders horen.

Uiteraard is deze cd bedoeld voor fans van Matsuev, Gergiev, Mariinsky en Prokofjev. Op youtube plaatste Matsuev zelf een live-opname waarop u kunt horen en zien hoe dat klinkt. Wees gerust: de balans tussen piano en orkest komt op de cd heel wat beter uit de verf.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links