CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, april 2022

Nikolai Kapustin - Blueprint

Kapustin: Sunrise op. 26 – Concert Studies op. 40:1/2/7/8 – Variations op. 41 – Motive Force op. 45 – Big Band Sound op. 46 – Jazz Preludes op. 53:1/3/4/6/9/11/13/15/19/23 – The End of the Rainbow op. 112 – Paraphrase on Blue Bossa op. 123 – Paraphrase on Aquarela do Brasil op. 118

Frank Dupree Trio: Franks Dupree (piano), Jakob Krupp (bas), Meinhard ‘Obi' Jenne (drums)
Capriccio C5439 • 68' •
Opname: dec. 2020, Hans-Rosbaud-Studio, Baden-Baden (D)

 

Een half jaar geleden besprak ik hier een uitgave van het label Capriccio waarop pianist Frank Dupree het vierde pianoconcert van Nikolai Kapustin speelde. De grote verassing van die cd was wat mij betreft het dubbelconcert voor viool, piano en orkest van Kapustin, met een glansrol voor violiste Rosanne Philippens. Maar wie was Nikolai Kapustin?

Op 2 juli 2020 overleed Nikolai Kapustin, een Russische componist en pianist die al jong verslingerd raakte aan de ‘Amerikansky jazz'. Kapustin werd in 1937 geboren in de Oekraïne, ontving een gedegen piano-opleiding aan het Conservatorium van Moskou bij de fameuze Alexander Goldenweiser. Hij werkte lang als pianist in de Russische Big Band van Oleg Lundström, waarvoor hij arrangementen en originele werken schreef. Zodra het kon trok hij zich terug uit de amusementsmuziek en wijdde hij zich aan componeren en pianospelen. Als componist leeft hij zich uit in muziek die klinkt als geïmproviseerde jazz, maar in werkelijkheid tot de laatste noot is uitgeschreven. In zijn eigen woorden:

‘I was never a jazz musician. I never tried to be a real jazz pianist, but I had to do it because of the composing. I'm not interested in improvisation – and what is a jazz musician without improvisation? All my improvisations are written, of course, and they became much better; it improved them.'

Op YouTube is Kapustin ruim vertegenwoordigd, onder meer met complete opnamen van de Concert Studies opus 40 en de Jazz Preludes opus 53. De Preludes zijn geïnspireerd op die van Bach en Chopin - het zijn er 24 in alle toonsoorten. Op YouTube heeft het label Capriccio ook een teaser geplaatst van het Frank Dupree Trio, dat de Variations opus 41 speelt. Grote verrassing is het thema waarop wordt gevarieerd: de openingsmaten voor de fagot van Le Sacre du Printemps van Igor Stravinsky. Op deze cd speelt het Frank Dupree Trio originele pianowerken van Kapustin in een zetting voor pianotrio, in de jazz gewoonlijk bestaande uit piano, bas en drums. Ze gaven het album de titel Blueprint mee, en dat zou verwarrend kunnen werken. Bij Blueprint denken we immers aan een ruwe schets die nog uitgewerkt kan worden, en daarvan is op deze cd in het geheel geen sprake. Dupree zegt in het vraaggesprek dat in het boekje is afgedrukt heel duidelijk: ‘wat ik speel is honderd procent Kapustin'. Ook de partij van de contrabas houdt zich grotendeels aan de baspartij van de piano en rekening houdend met de harmonische structuur. Alleen de drums zijn uiteraard geheel vrij.

Op YouTube is te zien dat het Frank Dupree Trio zich met bijna lijfelijk plezier op deze uiterst virtuoze noten heeft gestort. De vraag is natuurlijk of Kapustin blij geweest zou zijn met deze interpretaties. Wie luistert naar de vertolkingen van de meester zelf zal constateren dat zijn pianospel een combinatie is van half Erroll Garner (om maar een voorbeeld te noemen) en half Serge Prokofjev. De man was onwaarschijnlijk virtuoos. Wat het Dupree Trio doet is kort door de bocht een afzwakking van het klassieke element en een duwtje in de richting van iemand als Bill Evans, waardoor het resultaat een wat vrijer en meer eigentijds karakter krijgt. In live-concerten permitteert het trio zich overigens wel om eigen improvisaties in te lassen.

Al met al voor de jazzliefhebber een prachtige opening in de richting van Nikolai Kapustin, die het hoe dan ook verdient dat zijn muziek ook in die kringen grotere bekendheid krijgt. De drie leden van het Frank Dupree Trio verdienen de hoogste lof voor hun uiterst zorgvuldige en enthousiaste omgang met zijn stukken, en de opname in de Hans-Rosbaud-Studio had niet beter gekund.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links