CD-recensie

 

© Aart van der Wal, september 2023

Wassenaer: VI Concerti Armonici

La Sfera Armoniosa o.l.v. Mike Fentross
Challenge Classics CC72955 • 58' •
Live-opname: 30-10-2022, Theater De Vest, Alkmaar

 

Precies een jaar geleden besprak ik van hetzelfde ensemble Pieter Hellendaals zes ‘Grand Concertos' op. 3, eveneens een live-opname (de recensie vindt u hier). Nu dan dus het tweede live-album, ditmaal gewijd aan een andere Nederlander: Unico Wilhelm van Wassenaer (1692-1766).

Ton Koopman heeft er al eens eerder met nadruk op gewezen: dat onze muziekcultuur in veel opzichten hoogstaand én verrassend is geweest en dat die niet strikt genomen begon bij Jan Pieterszoon Sweelinck met zijn aanzienlijke Nederlandse en Duitse leerlingenkring, en er al evenmin mee eindigde. In zijn eigen woorden: “Maar die in meesters als Comelis Schuyt, Anthoni van Noordt, Jacob van Eyck, Constantijn Huygens, Dirck Scholl, Jan Baptist Verrijt, Carolus Hacquart, Servaes de Koninck, Benedictus Buns, Unico Wilhem Graaf van Wassenaer, Willem de Fesch en Pieter Hellendaal niet zelden een niveau bereikte dat met 'van buitengewoon grote kwaliteit' vrij adequaat valt te omschrijven.”

Ook Wassenaers 6 ‘Concerti Armonici' behoren tot die belangrijke erfenis, ze waren bij de liefhebbers van alle tijden zelfs geliefd, al werden ze tot in de jaren tachtig niet aan hem maar aan een andere componist toegeschreven: Giovanni Battista Pergolesi (1710-1736). Menigmaal dook zelfs nog een andere naam op: die van Carlo Ricciotti (1675-1756), evenals Pergolesi van Italiaanse komaf, maar anders dan zijn bekender tijdgenoot geen componist, maar violist, muziekuitgever en impresario die in Den Haag zijn succesvolle nering dreef. En omdat Ricciotti de ‘Concerti Armonici' in Den Haag had uitgegeven en de naam van de werkelijke componist in geen velden of wegen te bekennen viel, lag het misschien daardoor wel voor de hand om hem later als de schepper van het werk aan te wijzen. Het was evenwel de Nederlandse musicoloog Albert Dunning die in 1980 het onomstotelijke bewijs leverde dat de uit adellijke familie stammende Wassenaer de ware auteur van deze ‘Concerti' was.

Ricciotti publiceerde ze ook als zodanig onder die titel: ‘VI Concerti Armonici', voor strijkers (vier violen, altviool, cello) en basso continuo , zonder evenwel de naam van de componist te vermelden. Wel drie andere namen: die van graaf Willem Bentinck (aan wie het stuk was opgedragen), de uitgever zelf én de graveur: Alexis Magito fils'. Waarmee in feite ook de latere verwarring begon.

Dat de ‘Concerti' eens werden toegeschreven aan Pergolesi zegt het nodige over de kwaliteit van deze zes stukken, want die is onverminderd hoog. Het esprit in de uitvoering onder van La Sfera Armoniosa onder leiding van Mike Fentross doet niet onder voor dat van Ton Koopman en diens Amsterdam Baroque Orchestra (de Erato-opname stamt van eind jaren tachtig), maar de fractioneel intiemere aanpak van Fentross brengt net even die extra charme die deze muziek nog onweerstaanbaarder maakt. Waarbij tevens de door Bert van der Wolf gemaakte live-opname in Theater De Vest in Alkmaar moet worden genoemd, want die wint het qua helderheid en doortekening toch nog van de uitstekende registratie van de uitvoering onder Koopman. Ook de techniek staat niet stil, zou je mogen zeggen.

Ook andere ensembles hebben zich, met wisselend succes, over deze concerten gebogen, waaronder het 'vrijbuiterige' Combattimento Consort (toen nog , medio jaren negentig, geleid Jan Willem de Vriend) en rond diezelfde tijd het als contrast metrisch nogal strikte Brandenburg Consort onder Roy Goodman.

In het boekje zijn de biografische gegevens van de individuele musici keurig opgenomen (dat zie je helaas vaak anders): Lidewij van der Voort, Kano Imada, Tomoe Badiarova en Anna Lester (viool), Esther van der Eijk (altviool), Octavio Dostaler-Lalonde en Jacopo Ristori (cello), Severiano Paoli (contrabas) en Teun Braken (klavecimbel en orgel); en natuurlijk als artistiek leider de reeds genoemde Mike Fentross (theorbe, barokgitaar, basso continuo).


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links