CD-recensie

 

© Aart van der Wal, mei 2011

 

 

(D.) Scarlatti: Pianosonate in f, K 239 (L 281) - in A, K 208 (L 238) - in C, K 72 (L 401) - in g, K 8 (L 488) - in D, K 29 (L 461) - in C, K 132 (L 457) - in D, K 430 (L 463) - in C, K 420 (L.S. 2) - in f, K 481 (L 187) - in C, K 514 (L. S11) - in d, K 64 (L 58) - in d, K 32 (L 423) - in Bes, K 472 (L 99) - in a, K 3 (L 378) - in E, K 380 (L 23) - in G, K 431 (L 83) -
in d, K 9 (L 413)

Alexandre Tharaud (piano)

Virgin Classics 5099964201603 • 71' •

www.alexandretharaud.com


Ik herinner me een uitspraak van de Nederlandse componist Martijn Padding over Domenico Scarlatti (1685-1757): dat het onontkoombare aan zijn muziek is dat de eerste maat net zo goed is als de laatste (klik hier voor het gehele vraaggesprek). Nadat ik deze bijzonder fraai opgenomen cd had beluisterd (en dat heb ik intussen toch wel een tiental keren gedaan) kon ik Paddings treffende uitspraak net zo goed op deze Franse meesterpianist (Parijs, 1968) toepassen: zijn eerste maat bleek net zo goed als zijn laatste.
Een merkwaardige jongen, die Tharaud. Volgens collega Guido van Oorschot zelfs een rare snijboon, die zelf geen piano in huis heeft en studeert op instrumenten bij vrienden thuis. Een pianist bovendien die een week vóór de opname geen toets meer wenst aan te raken en het eenvoudig vertikt om de ene na de andere cd-opname te maken, maar in dat opzicht net zo kieskeurig is als in de keuze van zijn repertoire.

Op onze site bespraken we al eerder cd's van hem en we waren er zonder uitzondering zeer positief over. Die lijn kan gerust worden doorgetrokken naar deze nieuwkomer, die doordesemd is van een feilloze pianistiek en een onwankelbaar gevoel voor Scarlatti's harmonische en ritmische vondsten die van iedere slechts eendelige sonate (de meeste overschrijden de drie minuten niet) een waar juweel maken. Wie mocht denken dat Scarlatti bijvoorbeeld de mindere van Mozart was heeft het, wat dit repertoire betreft, gewoon mis. Tharaud is zo'n interpreet die je er sterk van bewust maakt hoezeer Scarlatti een vernieuwer was die in slechts luttele minuten een buitengewoon inventief parcours wist uit te zetten. Dit is muziek die de aandacht bijna dwingend gevangen houdt; en dan te bedenken dat hij ruim 550 sonates schreef! (Pieter-Jan Belder nam ze allemaal op, klik hier.) Zeker, Scarlatti schreef zijn sonates uitsluitend voor het klavecimbel, hoewel hij bekend was met de vroege pianomodellen. Hoe het ook zij, voor Tharaud was ook ditmaal de stap van het klavecimbel naar de piano geen al te grote: van de al eerder door hem opgenomen stukken van Bach, Couperin en Rameau vindt hij die van Scarlatti het meest geschikt voor de piano of zoals in dit geval een grote Yamaha CFIIIS concertvleugel.

Twee eigenaardigheden vielen me op: in de Sonate in g, K 8 koos hij voor een veel lager basistempo, geen Allegro maar een Andante cantabile, terwijl in de Sonate in E, K 380 de notenwaarden niet consequent worden aangehouden en hij merkwaardige pauzes inlast die in de partituur niet voorkomen (maat 2 e.v.). Overtuigend is het allemaal wel, daar niet van. Dit aan Clara Haskil opgedragen album (haar bijna schrijnende vertolking van de Sonate in b,K 87/L 33 op het Philips-label blijft in mijn oren onvergetelijk) kent wat mij betreft slechts superlatieven. Natuurlijk is er ook een geheel andere richting mogelijk: denkt u maar aan bijvoorbeeld Vladmir Horowitz, die met 'zijn' Scarlatti hoge ogen gooide (Moskou 1986!), maar in termen van interpretatieve puurheid voert Tharaud wat mij betreft de ranglijst aan.

De opnamen werden eind augustus begin september gemaakt in de concertzaal L'Heure-Bleue in La-Chaux-de-Fonds, een weinig aantrekkelijke stad in het Jura-gebergte in het Zwitserse kanton Neuchâtel, niet meer dan zo'n tien kilometer van de grens met Frankrijk. Het is vooral bekend geworden door zijn gerenommeerde horlogeindustrie, maar voor menigeen zal deze plaats ook om een andere reden een bekende klank hebben: hier maakte Philips vanaf het begin van de jaren zestig een keur van opnamen met onder andere het Beaux Arts Trio, het Quartetto Italiano, Claudio Arrau en Nikita Magaloff. Dat was in de tijd dat Philips-producer en dirigent Vittorio Negri de ene na de andere topproductie afleverde. Maar ook Clara Haskil speelde er (er zelfs een straat naar haar genoemd). Voor Tharaud moet het een bijzondere omgeving zijn geweest om daar Scarlatti op te nemen. Zo te horen heeft het hem in ieder geval bijzonder geïnspireerd.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links