CD-recensie

 

© Aart van der Wal, april 2022

Piazzolla - Variations on Buenos Aires

Piazzolla: Tangazo - Tres Minutos con la Realidad - Oblivion - La Camorra - Homenaje a Córdoba - Adiós Nonino - Soledad - Fugata - Tangata

Isabelle van Keulen Ensemble & Deutsche Kammerakademie Neuss o.l.v. Isabelle van Keulen
Berlin Classics 0302615BC • 68' •
Opname: mei 2021, Stadthalle Neuss (D)

   

Isabelle van Keulen heeft onder meer naam gemaakt als (alt)violiste en als leidster van het door haar in 2013 opgerichte, speciaal op de muziek van de Argentijnse componist Astor Piazzolla (1921-1992) toegespitste ensemble dat haar naam draagt. Sinds 2019 is daar de Deutsche Kammerakademie Neuss bijgekomen, het strijkorkest dat ze evenals haar collega Candida Thompson van Amsterdam Sinfonietta, als inspirator en concertmeester leidt.

Van Keulen bewees haar klasse in de muziek van Piazzolla al eerder, met het album Ángeles y Diablos (hier besproken). Als er al een kanttekening te maken valt, dan is het alsof de oorspronkelijke foklore van de Argentijnse tango zich door componisten als Piazzolla te diep in het westerse klassieke idioom heeft genesteld, nog eens versterkt door de vooral klassiek georiënteerde musici en ensembles die de ruwe kanten van het idioom er geraffineerd vanaf hebben geslepen. Het gaat dan algauw de kant op van tranen trekkende salonmuziek of krijgt het iets weg van een sentimental journey (met Oblivion en Adiós Nonino als representatieve voorbeelden).

Hoewel het nogal voor de hand ligt, was het idee er niet minder om: de beide ensembles voor deze gelegenheid samenbrengen in een exclusief Piazzolla-programma: het samengaan van een puur tango-ensemble (met uiteraard een belangrijke rol weggelegd voor de bandoneon) en het 'klassieke' strijkorkest. Bijten deed het elkaar uiteraard niet; en te meer omdat Piazzolla vaak genoeg naar verbindingen zocht tussen de Argentijnse tango en de (veel grotere) wereld van de klassieke muziek. Het heeft wat betreft deze Variations on Buenos Aires zowel een smaakvol samengesteld programma als een uitermate kleurrijk en bevlogen samenspel opgeleverd.

Dat lijkt zowel speltechnisch als interpretatief overigens eenvoudiger dan het is, want anders dan (veelal) de klassieke muziek kent de Argentijnse tango kent wel degelijk zijn ruwe(re) kanten. Terwijl het evenmin gemakkelijk is om zich de klankbreedte van het 'Piazzolla-pakket' idiomatisch voldoende eigen te maken, laat staan het dan ook nog overtuigend over het voetlicht te brengen. De effecten blijken in de weerbarstige praktijk gemakkelijk te formuleren dan te realiseren, zo hebben ingewijden mij eens verteld. Waar nog bijkomt dat Piazzolla zich niet wenste verliezen in de traditionele tango als voornaamste uitingsmiddel, maar het vooral zocht in flitsend wisselspel, melodische als ritmische virtuositeit en het soort klank- en accentverschuivingen dat een Stravinsky had kunnen neerschrijven.

De op deze cd verzamelde stukken zijn niet ‘origineel Piazzolla', maar bewerkingen van de hand van de bandoneonist van het gezelschap, Christian Gerber. Zijn aanpak zou je evengoed ‘klassiek' (of traditioneel) kunnen noemen door voor de arrangementen uit te gaan van het werk van Piazzolla zelf (waarvan er uiteraard voorbeelden genoeg zijn). Voor een aantal stukken bleef de bewerking beperkt tot geringe aanpassingen aan klankkleur en dynamiek met het oog op de omvang van het ensemble als geheel. Slechts in één geval heeft hij dieper ingegrepen: het door de filmmuziek vooral bekend geworden Oblivion voorzag hij van een inleiding voor bandoneon.

Variations on Buenos Aires is mede dankzij deze tot in de puntjes verzorgde en bevlogen uitvoeringen zonder enige twijfel een aanwinst voor het discografisch toch al ruimhartig vastgelegde Piazzolla-repertoire. De opname staat garant voor zowel een verzadigd als helder geprofileerd klankbeeld.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links