CD-recensie

 

© Aart van der Wal, maart 2018

 

Haydn: Strijkkwartetten op. 64

nr. 1 in C, op. 64 nr. 1 - nr. 2 in b, op. 64 nr. 2 - nr. 3 in Bes, op. 64 nr. 3 - nr. 4 in G, op. 64 nr. 4 - nr. 5 in D, op. 64 nr. 5 (Lerchen) - nr. 6 in Es, op. 64 nr. 6

Doric String Quartet (Alex Redington en Jonathan Stone, viool; Hélène Clément, altviool; John Myerscough, cello)
Chandos CHAN 10971(2) • 75' + 67' • (2 cd's)
Opname: mei en oktober 2017, Potton Hall, Dunwich, Suffolk (VK)

   

Voor de allereerste editie van de Strijkkwartet Biënnale Amsterdam, gehouden van 27 januari tot en met 3 februari, was een groot aantal gerenommeerde strijkkwartetten uitgenodigd, waaronder het Britse Doric String Quartet (het ensemble werkt al geruime tijd aan de complete opname van Haydns strijkkwartetten). Iedere dag volop strijkkwartetten, hoe houdt een mens dat vol? Heel eenvoudig: door het oor en het hart, maar ook de ogen open te stellen voor een van de allermooiste genres die de westerse muziek in de afgelopen bijna vier eeuwen heeft voortgebracht. Echt, wie zich daaraan overgeeft wacht een grootse ervaring. Natuurlijk, het begint met een heel belangrijke drijfveer: nieuwsgierigheid, en misschien ook wel een zekere mate van vasthoudendheid (het strijkkwartet staat niet bekend als een gemakkelijk toegankelijke kunstvorm), maar de beloning is ernaar.

Het strijkkwartet staat gelukkig behoorlijk in de belangstelling. Daarvan getuigt ook het nieuwste boek van Leo Samama (klik hier), waarin - ik citeer - we worden meegenomen, of beter: meegezogen, in de fascinerend wereld van een genre dat zich sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw in een (nog steeds) groeiende belangstelling heeft mogen verheugen. Natuurlijk, het strijkkwartet was altijd al volwassen en van groot muzikaal belang, maar het heeft vooral in de laatste vier decennia de weg afgelegd van wat merendeels het domein was van connaisseurs, van de kenners en liefhebbers, naar de interessesfeer van de gewone muziekliefhebber. Het heeft in de breedte aan aantrekkingskracht gewonnen. Ook het groeiende aantal ensembles, meestal bestaande uit jonge mensen, dat zich op het genre heeft toegelegd heeft daarin een belangrijke rol gespeeld. Alleen al in ons land heeft zich een twintigtal professionele strijkkwartetten gevestigd, waarvan een aanzienlijk aantal bovendien een belangrijke internationale status hebben bereikt.
Het is een ontwikkeling die we ook op onze site hebben gezien: door de jaren heen nam het aantal cd's op dit gebied hand over hand toe. Het elitaire karakter (vaak met een negatieve connotatie) van het genre heeft geleidelijk plaats gemaakt voor een, zij het vergelijkenderwijs nog steeds bescheiden, mate van populariteit.

Waar moet de liefhebber in spe beginnen? Deze dubbel-cd met de zes strijkkwartetten op. 64 (tot en met Beethovens op. 18 was doorgaans sprake van groepen van zes) vormt het ideale vertrekpunt. Toegankelijk, buitengewoon spiritueel in de hoekdelen en in het menuet, met een prachtige lyrische, maar ook diepgravende toets in het langzame middendeel en heel belangrijk! - een gemakkelijk te volgen structuur (de klassieke sonate- en liedvorm, menuet en trio) is dit Haydn op zijn best (hoe zou hij eigenlijk op zijn slechtst zijn?) En dan gespeeld door een ensemble dat Haydns geest in ultieme muzikaliteit weet te vertalen, gepaard gaande aan een volmaakte ensembletechniek (wie het kwartet tijdens de genoemde Biënnale heeft gehoord weet dat dit vlekkeloze spel net zo op het concertpodium wordt gedemonstreerd). Dit Britse kwartet liet zich niet vastpinnen op een voorspelbaar retorisch discours, maar koos voor soepele tempowisselingen en pittige accenten.
Dan is er last but not least Chandos' sublieme opname (Potton Hall in Dunwich is een door meerdere Britse labels veelgebruikte opnamelocatie) die klinkt zoals het moet: de microfoons op bescheiden afstand van de vier instrumenten waardoor ook de akoestische afbeelding uitstekend meekomt en de toehoorder na afloop niet het hars van de broek hoeft te kloppen. En weet u: wie deze kwartetten vele malen wel of niet achtereen heeft beluisterd, ontdekt er steeds weer nieuwe aspecten aan. Dat is wat alleen Grote Muziek (en dat geldt zowel voor de componist als voor de vertolkers!) vermag.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links