Column

Aukelien van Hoytema: afscheid van Een goedemorgen met...

 

© Tjako Fennema, 9 januari 2016

 

Ze heeft meer mannen in haar balboekje dan welke vrouw in executiveland ook. Aukelien van Hoytema presenteerde 33 jaar lang met kleine onderbrekingen het in klassieke kringen buitengewoon populaire dinsdag-/zaterdagochtend radio4-programma Een Goedemorgen met...

Te midden van een bonte stoet aan CEO's, DGA's , kamerleden, politieke dieren en ambtsdragers als burgemeesters, kortom hotemetoten figureerden door de jaren ook kunstenaars en presentatoren. De musicologe Aukelien van Hoytema ontwikkelde een fijne neus in het selecteren van publieke figuren die twee uur lang voor de microfoon mochten schitteren in hun passie voor muziek en keuze van muziekfragmenten. Aukelien liet zich voortdurend informeren, selecteerde in foyers van concertcentra en er belde wel eens een secretaresse van een global company dat meneer X 't zo leuk zo vinden als..O, ja joh?

Aukelien van Hoytema met de dirigent Iván Fischer

Want dat het programma - dat in september 1983 van start ging op de vroege dinsdagmorgen - hoofdzakelijk een mannenzaak was leek onvermijdelijk, alhoewel in het eerste jaar al 6 vrouwen aan het woord kwamen. Naderhand verschoof het programma naar een later tijdstip op de zaterdagmorgen. Dat het programma zo lang bleef bestaan, moge zowel voor de volksomroep TROS als voor de Radio4 programmeerdrift opmerkelijk heten. Het programma dreigde enkele malen onder de guillotine van 'nieuwe formats' te vallen, maar keerde terug en hield stand. Leo Boudewijns bekend van o.m. Edison en Discotabel is met zijn mooie stem, een graag gehoorde gast, hij trad tot op heden al vijftien keer op en hoort daarmee tot de kampioenen van het programma, want het gros - zoals uw scribent - wordt slechts een keer gevraagd. Het leuke van het programma is het voyeuristische element. Zou onze minister president Mark Rutte echt van klassieke muziek houden of valt hij door de mand? Hij blijkt een oprechte en goed geïnformeerde muziekliefhebber te zijn. En komt Emile Ratelband echt niet verder dan 2 cd's met Strauss walsen. De ene spreker verstikt en doodnerveus, de andere voor de vuist weg (alhoewel Willem Duys nooit meedeed).

 

Meermalen bleek het programma te kort om de sokkel te metselen waarop de spreker zichzelf torenhoog en ongenaakbaar profileerde. Daar zat regelmatig een zekere geaffecteerde en op gedragen toon uitgesproken overmaat aan Leiden/rechtenstudie/Minerva/Semper Crescendo bij en meestal langs de muziek van Jo-hann Se-bas-ti-an Bach, de Matthäus Passion en de Vier letzte Lieder van Richard Strauss. Of bijvoorbeeld de wereldberoemde zangeres Elly Ameling die uitsluitend muziek liet horen waarin zij zelf zong. Onlangs, in januari, op een zaterdagochtend was de AVROTROS foyer tot de laatste stoel bezet met de ooit uitgenodigden en hun familieleden. Het aantal koninklijke onderscheidingen - de strikjes in de revers - was niet te tellen. 'Wat me slechts zelden lukte, zo meldde Aukelien van Hoytema; 'was om sporters voor het programma te strikken'. 'Zitten daar weinig muziekliefhebbers onder of waren die niet reçu bij Minerva?', fluisterde iemand in de zaal boosaardig. Het is Maarten 't Hart die al jaren en jaren het programma nauwlettend volgt en turft welke werken voorbij komen en hoe vaak. Mede dankzij zijn research kon Van Hoytema in 2008 een boekje bezorgen 'Hoogtepunten uit 25 jaar Een goedemorgen met.."(uitg. F.C. Klap) waarin ook haar uitputtende voorwerk wordt belicht. Daarin komt het pre cd tijdperk aan de orde, de jaren dat de geïnviteerden soms grijsgedraaide lp's aanleverden, vol spetters en krassen. Die diende zij dan thuis af te halen, stuk voor stuk vooraf te luisteren en zonodig terugvallen op de spoelenbanden van de fonoteek (daar werden lp's uit voorzorg op band gezet, waarbij het zoeken naar een bepaald fragment aanzienlijk lastiger is dan bij lp of cd.)

Wat in beschaafde kringen al vele jaren bekend was is dat Aukelien van Hoytema zingt met een jazzcombo of met haar vrouwenorkest Salut d' Amour en dat haar dochter Sophie zich soepel door kleinkunst en zang beweegt. Daarvan kreeg het zaterdagmorgenpubliek in de AVROTROS en via de radio enige staaltjes te horen.

 

--------------------------------------------------------------------------------------------

Mijn keuze uit juni 1995 (leg 't uwe er gerust naast)

The weather forecast, meerstemmig gezongen The Mastersingers
Mosolov, de grofsmederij, Concertgebouworkest
Bach, cantata nr. 82, Ich hab' genug, John-Shirley Quirk Van Bree, Allegro voor 4 strijkwartetten
Bartok, altvioolconcert
Stravinsky, Symphony in three movements
Haydn, trompetconcert (Toby Rix)
Poulenc, l 'Embarquement pour Cythere voor 2 piano's
Traffic jam, meerstemmig gezongen verkeersberichten, The Mastersingers
Brahms, Ihr habt nun Traurigkeit uit Ein Deutsches Requiem (Kiri te Kanawa)
een Verbunkos, door Gregor Serban en zijn zigeunerorkest
Vejvoda, beer barrel polka, Tsjechische filharmonie
Wagner, Einzug der Götter uit Das Rheingold/Bernard Haitink
Schröter, pianoconcert Fania Chapiro/Musica ad Rhenum
CPE Bach orgelconcertje, René Klopfenstein.
Ravel, l 'Enfant et les sortileges/Lorin Maazel
Ivo Pogorelic, Ravel, Gaspard de la Nuit
Vienna Art orchestra, Wagner, Isoldes Liebestod in jazz
The young tradition, Engelse folksongs, the innocent hare
Chopin, Minutenwals voor steelband
Pierné, balletmuziek Cidalyse et le chevre-pied
The unashamed accompanist Gerald Moore 


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links