Column

Paul Witteman kiest 'de mooiste opera'

 

© Paul Korenhof, 11 december 2015

 

 

De Nationale (voorheen Nederlandse) Opera bestaat vijftig jaar. Dat moet gevierd worden, ook op de televisie, en dus organiseert het programma Podium Witteman een verkiezing van 'de mooiste opera van De Nederlandse Opera'. Met een repertoire dat in de loop van een halve eeuw enkele honderden producties van ruim honderd verschillende opera's heeft opgeleverd, is dat natuurlijk een beetje lastig. Om te beginnen zal niet iedereen een goed overzicht hebben van wat DNO de afgelopen halve eeuw heeft opgevoerd en bovendien is het totale aantal voor een verkiezing ietwat onhandelbaar.

Een voorselectie is dus noodzakelijk en dan ligt het voor de hand om te rade te gaan bij een aantal operaliefhebbers die de voorstellingen van DNO al die jaren gevolgd hebben. Dat leek ook de bedoeling, maar in de praktijk hanteeert de NPO een eigen selectiecriterium. De 'mooiste opera's van De Nationale Opera' zijn namelijk alleen die opera's die ooit door de NPO/NTS/NTR zijn opgenomen. Dat staat ook duidelijk op de NPO-website: De NTR doet sinds jaar en dag verslag op radio en televisie van de mooiste producties bij De Nationale Opera.  En blijkens de gemaakte 'selectie' (klik hier) doet de radio zelfs niet eens meer mee, want 'de mooiste opera van De Nationale Opera' kan natuurlijk alleen maar een opera zijn die ooit op de televisie is geweest. Zo simpel is dat - volgens Hilversumse redeneringen.

Aan de andere kant munt de verkiezing uit door een vaagheid van het soort dat bij serieuze muziek- en kunstbeschouwing heel merkwaardig is. Afgezien van de procedure kan men zich namelijk afvragen wat er nu eigenlijk bedoeld wordt met ' mooiste ' - en al helemaal met 'de mooiste opera'? Gaat het hier over de werken en moeten wij dus kiezen tussen Monteverdi, Mozart, Verdi, Wagner en welke andere componist ook? Of gaat het om de ' mooiste ' productie (het visuele aspect dus) of zelfs de ' mooiste ' voorstelling (dus met inbegrip van zangers en dirigent) - en wat zijn daarvoor dan de criteria? Kortom: wat betekent 'mooiste'? Zo'n aanduiding verwacht ik van brugklassers, maar niet van volwassen kunstbeschouwers.

Reeds lang is duidelijk dat liefhebbers van klassieke muziek door de Nederlandse omroepen inderdaad op het niveau van brugklassers worden geplaatst en veel minder serieus worden genomen dan door de media in bijvoorbeeld Duitsland en Engeland. Enkele gunstige uitzonderingen daargelaten worden toelichtingen steeds meer afgestemd op luisteraars en kijkers met een minimaal kennis- of intelligentieniveau en zeker overdag lijkt een groot deel van de programmering op Radio4 een klassieke jukebox met verbindende teksten voor minkukels. Diepgang en analyse zijn uit den boze en de huiver voor 'elitarisme' gaat zover dat iedere muziekterm en ieder ander 'vreemd woord' (voor wie 'vreemd?) meteen verklaard moet worden. Dezelfde debilisering die de normale avondprogrammering op de beeldbuis teistert, is al jaren geleden doorgedrongen tot Radio4 - en sijpelt nu dus kennelijk ook door bij programma's als Podium Witteman.

(Als u overigens echt wilt weten wat volgens u 'de mooiste opera van De Nationale Opera' is, moet u op 27 december kijken naar De mooiste opera's van De Nationale Opera (17.10 uur, voorafgaand aan Podium Witteman.)


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links