Column

De paus en de pil (2)

of: de klassieke muziek in het land van onbenul

 

© Paul Korenhof, 8 oktober 2005

 

Terwijl in Den Haag de storm rond het voortbestaan van de NPS nog voortwoedt, is de Nederlandse muziekliefhebber opeens de speelbal geworden van de Raad van Bestuur van de Publieke Omroepen. Via mijn autoradio moest ik vorige week vernemen dat diezelfde autoradio over enige tijd overbodig zal worden, en dat ik mij tijdens lange ritten binnen Nederland uitsluitend nog met cd's zal kunnen behelpen. Radio 4 moet van de zender om plaats te maken voor de nieuwe popzender FunX. Van de overheid heeft de publieke omroep immers de opdracht gekregen meer jonge allochtonen te bereiken en volgens de Raad van Bestuur wordt Radio 4 door een relatief zo kleine groep beluisterd, dat die zender als eerste in aanmerking komt haar frequentie af te staan. De muziekliefhebber zal daarom moeten zorgen dat hij aangesloten is op de kabel of dat hij beschikt over digitale ontvangst.

Wanneer je dit bericht op je laat inwerken, stokt de adem in je keel over zoveel gebrek aan inzicht, zo weinig cultureel besef en zoveel drang om mee te doen met de steeds sterker om zich heen grijpende onbenulligheid. Het is een idee dat alleen kan ontspruiten aan het brein van mensen zonder enige betrokkenheid, die wel denken dat zij vanuit hun bestuursideologie overal over kunnen meepraten. Ruim dertig jaar uitholling en vervlakking hebben geresulteerd in een generatie beleidsmakers met het cultureel besef van een resusaapje. Ik zou zelfs niet meer verbaasd zijn over het voorstel Het Muziektheater of het Stedelijk Museum plaats moet maken voor een stadion voor sportevenementen en popconcerten, omdat maar een relatief klein deel van de bevolking zulke kunstcentra bezoekt. Het gaat tenslotte om de kwantiteit, niet meer om de kwaliteit - en zeker niet om de kwaliteit van het leven.

Leve de jeugd!

Tijdens een uitzending van Viertakt probeerde bestuurslid Ruud Bierman de zaak te sussen. Het is nog niet zeker, alles in nog in onderzoek, maar '(…) als blijkt dat we jongeren beter gaan bereiken met FunX op de frequenties van het huidige Radio 4, dan zullen we het besluit wel degelijk nemen.' Als troost kregen muziekliefhebbers te horen, dat zij dan in de toekomst misschien wel gecompenseerd worden met een nieuw digitaal radiokanaal. Heel leuk voor al die mensen die iedere avond in de auto naar Viertakt luisteren, en al helemaal voor grote groepen uit de oudere generaties, die geen zin meer hebben in nieuwe digitale apparatuur en wat daarbij komt kijken. Die hebben gewoon een radio, in de kamer of naast hun bed, en die voldoet prima, voor het ochtendconcert, voor live-opnamen van het Koninklijk Concertgebouworkest en voor uitzendingen van de NPS-matinees (zolang die nog bestaan…).

Een extra probleem is alleen, dat oudere generatie niet meer zo interessant zijn, zeker niet in vergelijking met de jeugd, want we leven nu eenmaal in een maatschappij met een bijna ziekelijke neiging om de jeugd centraal stellen. Niet alleen vanwege het economisch interessante bestedingspatroon van de hedendaagse jongeren. Het is opeens ook heel belangrijk dat we van de opgroeiende generaties geen inspanningen en geen discipline meer vragen, en dat zij geen saaie verplichtingen opgelegd krijgen. Kennis verwerven is daarom ook uit den boze en onderwijsvernieuwers wringen zich in alle bochten om te zorgen dat jongeren scholen leuk zullen blijven vinden zonder dat zij het gevoel krijgen dat ze moeten 'werken'. Dankzij de nieuwe vernieuwingsgolven in het onderwijs zullen de nieuwe generaties daardoor nog oppervlakkiger worden dan de generaties die eraan voorafgingen. Je hoeft de artikelenreeks in de Volkskrant over de toekomst van het onderwijs maar te volgen en de rillingen lopen over je rug. Maar goed: wie de jeugd heeft, heeft de toekomst en dus moet Radio 4 er maar aan geloven.

Eerste stap naar opheffing van Radio 4?

De afgelopen decennia zijn we in toenemende mate geconfronteerd met ministers en staatssecretarissen die zelf geen boek lazen (en nauwelijks foutloos konden schrijven), en die alleen naar een museum, een toneelstuk of een concert gingen als dat politiek nodig was. Toch hebben diezelfde bewindslieden, en in hun spoor overijverige ambtenaren en dito raden van bestuur, maatregelen genomen die de eens zo rijke cultuur in dit landje volledig uithollen. Dat gebeurde meestal omdat er weer eens 'vernieuwd' moest worden, of ten dienste van de juist door deze buitenstaanders zo ijverig beleden 'culturele diversiteit'. Stapels geld voor fröbelende huisvrouwen in de Bijlmer of welzijnswerkers in de jeugdzorg die daarmee een bodemloze put moesten dempen. De paus leefde ook ver van het echtelijk bed, maar met zijn anti-pil en condoombeleid had hij tenminste nog ideële motieven. Daarvan kan ik de Van der Laans van deze wereld zelfs in mijn meest rozige dromen niet verdenken.

Wat de kleine zetbaasjes in het voetspoor van hun grote meesters bekokstoven, is zo mogelijk nog zorgwekkender, want zij hoeven minder rekening te houden met de parlementaire controle (wat die dan ook waard moge zijn). Grote zorgen baart mij dan ook de volgende fase in de klucht rond Radio 4. Stel dat deze zender in 2008 inderdaad uit de ether verdwijnt en daarna alleen nog via kabels en digitale systemen te beluisteren is. Dan vallen dus alle luisteraars in de auto weg en de tallozen (en ik denk dat die groep bijzonder groot is) die gewoon 'conventioneel' naar de radio luisteren. Wat wordt dan de volgende fase? Dat er in 2010 een rapport verschijnt waarin staat dat de luisterdichtheid van Radio 4 sterk gedaald is? En dat Radio 4 dus maar beter opgeheven kan worden? Het zou me niet verbazen! En dan staat ook echt helemaal niets meer de opheffing van de klassieke radio-orkesten en de zaterdagmatinees in de weg. Twee vliegen in één klap!

Protesteer!

http://portal.omroep.nl/radio?nav=duyqlBsHdDoBdDgH

of stuur een e-mail naar de redactie van Radio 4.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links