Column

Toevallige muzikale puzzelstukken

 

© Evert Rulf, 8 februari 2007

 

Soms vallen binnen een kort termijn verschillende stukken exact samen alsof het een puzzel betreft, alsof het een aanwijzing is en tot nadenken moet stemmen. Ditmaal ging het om het klassieke muzikale klimaat in ons land, of misschien wel juist om het gebrek daaraan, of beter gezegd om het gestructureerd ontbreken van een enige aanzet tot het kweken van belangstelling voor de klassieke muziek.

Weer eens naar het Concertgebouw geweest om een abonnementsconcert bij te wonen. Behalve de altijd interessante en leuke Folk Songs van Berio waren er paradepaardjes als de Ouverture Carnaval Romain van Berlioz, La Mer van Debussy en La Valse van Ravel, maar dan wel allemaal in een topuitvoering onder Mariss Jansons. Wat zou dit een prachtig concert voor jongeren geweest zijn om die kennis te laten maken met en hopelijk enthousiast te laten worden voor de klassieke muziek. Maar waar je ook keek, alleen maar ouderdom wat de koekoeksklok sloeg, daar voelde je je als pensioengerechtigde zelfs nog jong bij.

Dan komt toevallig een paar dagen later in het programma Pauw en Witteman (die wel leuke boekjes over muziek schrijft, maar desondanks in het vraaggesprek Gustav Mahler bij de Tweede Weense School indeelde...) als gast de zojuist tot chefdirigent in Dallas benoemde dirigent Jaap van Zweden. Het gesprek beroerde ook het concertbezoek en heel terecht vroeg Jeroen Pauw zich af hoe het toch komt dat hij altijd alleen maar bejaarden ziet in het Concertgebouw. Van Zweden verdedigde zich eerst door te stellen dat hij dan maar eens naar de Zaterdagmiddagmatinees moet gaan en daar dan veel jonge mensen kon aantreffen, maar na enig doorvragen zei van Zweden iets essentieels, namelijk dat er in Nederland te weinig aan muziekonderwijs wordt gedaan en dat dit eigenlijk eens goed op de schop moest. Maar die opmerking wordt vaker gehoord (ook op onze site) en daar blijft het dan bij. Ook tijdens de huidige formatiebesprekingen hoort men er weer niets over, het wordt in ieder geval niet als een serieus programmapunt beschouwd.

Dat is meer dan jammer, want toevallig al de volgende dag konden we in de krant lezen dat de jeugd in en om Dortmund zal worden verplicht om een muziekinstrument te leren bespelen, om zo het culturele peil in die stad op te vijzelen. Kom daar in ons land eens mee aan. En dat gaat daar zeker lukken ook. Ik was een week eerder - alweer een puzzelstuk - in Duitsland op bezoek bij een gymnasium voor een culturele lezing en ik verbaasde me daar over die leuke, gedisciplineerde en geïnteresseerde leerlingen, die de voordracht aandachtig bleven volgen, zo gewend als ik was aan de lamlendigheid van de Nederlandse leerlingen bij dit soort gelegenheden.

Het zal in Nederland dus niet alleen gaan om het kweken van belangstelling maar ook om een mentaliteitsverandering, om alle erfenissen uit de periode Den Uyl uit het onderwijs te hakken. Die achterstand is nauwelijks in te halen, er zal heel wat moeten veranderen voordat men de cultuur en zeker de klassieke muziek serieus gaat nemen. Zo zal bijvoorbeeld de taalvaardigheid verbeterd moeten worden opdat de leerlingen van Groep 8 niet meer zoals verleden jaar bij de CITO-toets met volledig onbegrip het woord ‘lawine’ aanstaren (nog nooit van gehoord...).

Dan komt daar deze week toevallig ook nog een puzzelstuk bij. De muziekzender BBC 3 is deze week geheel gewijd aan Willem van Otterloo over wie onlangs een album is uitgekomen met al zijn opnamen, met onder meer een topuitvoering van het Derde pianoconcert van Prokofjev met Uninsky waar de Engelse presentator zich laaiend enthousiast over uitliet. Op de Nederlandse radio hoort men er uiteraard niets over en zeker niet op die enthousiaste wijze. Klassieke muziek is immers een ernstige zaak waar men zich op gepaste wijze over uitlaat in bejaarde deftige kringen.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links