Column

Het New York Philharmonic Orchestra in Noord-Korea

 

© Aart van der Wal, 26 februari 2008

 

 

Het New York Philharmonic Orchestra musiceert deze week onder leiding van Lorin Maazel in een dictatoriaal bolwerk dat er wezen mag: Noord-Korea. In de hoofdstad Pyongyang klinken Gershwins American in Paris en Dvoráks Symfonie uit de Nieuwe Wereld. Waarom eigenlijk? De voorstanders halen het overbekende adagium van stal dat muziek verbroedert. Dat hoorden we natuurlijk al eerder, met Daniel Barenboim in Ramallah, Simon Rattle met de Wiener Philharmoniker in de steengroeve van Mauthausen en het Internationaal Olympisch Comité dat voor Peking heeft gekozen. Er is altijd wel een reden te bedenken om iets te doen wat eigenlijk maar beter achterwege kan worden gelaten.

Verbroedert muziek werkelijk? Dit paard wordt steeds weer van stal gehaald. Ja, soms verbroedert muziek, maar zeker niet in een land dat verbroedering zelf niet hoog op de politieke en sociale agenda heeft staan. In Noord-Korea treedt het New York Philharmonic aan ter meerdere eer en glorie van de Grote Leider Kim Jong II, die – en dat is bepaald niet toevallig – zijn 66ste verjaardag de nodige luister wil bijzetten. Zijn macht en indrukwekkende staat van dienst moeten worden gevierd. Uitbundige festiviteiten met voor het volk een vrije dag. Waarom zou het Amerikaanse orkest daar dan niet bij horen? Zeker als ook nog het Noord-Koreaanse volkslied en The Star Spangled Banner ten gehore worden gebracht. Succes verzekerd. Kunst draait in Noord-Korea om de partij; de partij draait om de kunst. Nog meer succes dus. En dan ook nog in een land dat de eigentijdse westerse muziek in de ban heeft gedaan. Maar ook Wagners muziek staat op de verkeerde lijst: de nazi’s waren er immers bezeten van! Rachmaninov is als componist tot persona non grata verklaard omdat hij de euvele moed had gehad om naar Amerika uit te wijken. Vreemde gedachten beheersen de Noord-Koreaanse cultuurpausen.

Muziek mag dan (soms) verbroederen, zij kan ook legitimeren wat feitelijk niet door de beugel kan. Daarover wordt niet zo bar veel nagedacht. De geschiedenis blijft zich dus herhalen. Nu weer in Noord-Korea. De menselijke maat wordt maar al te vaak gedomineerd door opportunisme, nietwaar? Het is en blijft trekken aan een dood paard.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links