CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, november 2009

 

 

Zawinul: Absolute Zawinul

Bimoya – Sultan – Great Empire – Peace – Good Day – The Peasant – Ballad for Two Musicians – Ice Pick Willy.

Kristjan Järvi, Absolute Ensemble featuring Joe Zawinul.

Intuition INT 3456 2 • 60' •

www.absoluteensemble.com

www.kristjanjarvi.com


Josef Erich, 'Joe', Zawinul werd geboren op 7 juli 1932 te Wenen, waar hij op 11 september 2007 overleed. Zawinul volgde een klassieke opleiding tot pianist, maar schakelde in het na-oorlogse Wenen al snel over naar de jazz. Zijn grote kans kwam toen hij in 1959 een studiebeurs ontving om in Amerika te gaan studeren. Vrijwel direct trok hij de aandacht en werkte met grootheden als Maynard Ferguson, Dinah Washington, Cannonball Adderley en Miles Davis. In 1970 vormde hij samen met saxofonist Wayne Shorter de groep Weather Report, waarmee ze vijftien jaar lang een fenomenaal succes oogstten. Na de ontbinding van Weather Report ging Zawinul door met Weather Update en The Zawinul Syndicate, en realiseerde tevens vele soloprojecten, waaronder een heuse symfonie, Stories of the Danube (1996).

Kristjan Järvi is de zoon van Neeme en de broer van Paavo. Hij werd geboren in Estland maar verhuisde als kind al naar New York, waar hij zijn opleiding tot dirigent ontving aan de Manhattan School of Music. Samen met medestudenten aan dat instituut richtte hij in 1993 het Absolute Ensemble op, een groep musici die bruggen wil slaan tussen alle genres die de muziek rijk is. Ze doen dat door opdrachten te verstrekken en samenwerkingsprojecten aan te gaan met hedendaagse componisten. Järvi zelf zit intussen ook niet stil, hij is als chefdirigent werkzaam geweest bij het Weense Tonkünstler Orchester. Met dat orkest en zijn Absolute Ensemble maakte hij voor Chandos een spraakmakende opname van Bernsteins Mass (klik hier).

Op de cd staat ook een stukje van een documentaire over dit project, waarin zowel Zawinul zelf als Kristjan aan het woord komen. Kristjan heeft een uitgesproken mening over Zawinul: hij ziet hem als een groot componist in de lijn Haydn – Beethoven – Brahms. Als u zich afvroeg wat Joe Zawinul op onze site te zoeken heeft is hiermee het antwoord gegeven. Järvi benaderde de oude meester in 2004 in zijn jazzclub Birdland in Wenen, in de hoop hem te kunnen overhalen tot een samenwerking. Zawinul stemde toe, op voorwaarde dat hij uitsluitend nieuw materiaal zou gebruiken. Van herkauwen van oude successen mocht geen sprake zijn.

 
  Josef Erich Zawinul (1932-2007)

Het Absolute Ensemble houdt – met alle respect – het midden tussen het Schönberg-Ensemble en het Nederlands Blazers Ensemble. Alle orkestinstrumenten zijn enkelvoudig vertegenwoordigd, en voor dit project zijn ze uitgebreid met percussionisten en zangers uit Zawinul’s syndicate, en – uiteraard – met Zawinul zelf. De arrangementen zijn overigens zo gemaakt dat het project ook zonder Zawinul gespeeld kan worden. Uit een enorm reservoir van zevenhonderd ongerealiseerde composities – uiteraard veel uitgeschreven improvisaties – koos Zawinul acht uit die door gitarist Gene Pritsker voor het ensemble werden gearrangeerd. Hondsmoeilijke stukken vaak, vergelijkbaar met Frank Zappa’s instrumentale ensemblewerken, ooit onder handen genomen door niemand minder dan Pierre Boulez.

Fans van Weather Report weten dat het succes van die band naast Zawinul gedragen werd door twee andere bandleden: saxofonist Wayne Shorter en de geniale bassist Jaco Pastorius. De vette groove die dit drietal neer wist te leggen zult u hier niet terugvinden, het is in die zin geen feest der herkenning. Liefhebbers die Zawinul hebben gevolgd na Weather Report kunnen zich wellicht al een beeld vormen van de richting die hier ingeslagen wordt. Zawinul zelf noemt het in de documentaire in onvervalst Wienerisch ‘das beste was ich je g’macht hab.’ Het zou het laatste project worden waarmee hij de studio indook, en het is uiteraard opgedragen aan zijn herinnering. Twee jaar na zijn dood viert Josef Erich Zawinul hier alsnog zijn feestje.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links