CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, juni 2018

 

(R.) Strauss: Aus Italien op. 16

Wolf-Ferrari: Suite Veneziana op.18

Rundfunk Sinfonieorchester Berlin o.l.v. Ariane Matiakh
Capriccio C5344 • 62' •
Opname: april 2017, RBB Sendesaal, Berlijn

   

‘Ein Bayer in Italien, ein Italiener in Bayern' kopt de toelichting bij deze cd. Richard Strauss was 22 jaar oud toen hij de indrukken van een reis door Italië verklankte in Aus Italien – een vierdelige symfonie vermomd als vier symfonische impressies. Het was de opstap voor de specialiteit waarmee Strauss wereldfaam verwierf - de symphonische dichtung. Ermanno Wolf-Ferrari werd in 1876 geboren in Venetië, zijn vader was de Duitse kunstschilder August Wolf, zijn moeder Emilia Ferrari. Met Wolf-Ferrari koos Ermanno voor de dubbele nationaliteit die hij waarmaakte door in München enorme successen te boeken als operacomponist. Successen die zich al snel wereldwijd vertaalden – in de eerste jaren van de twintigste eeuw was Wolf-Ferrari de meestgespeelde operacomponist van zijn tijd. Hij schreef zijn Suite Veneziana in 1935 op 65-jarige leeftijd; het vroege opusnummer 18 is misleidend omdat hij zijn opera's niet nummerde, en slechts een klein instrumentaal oeuvre naliet. De Venetiaanse Suite ademt dezelfde nostalgische sfeer als de late instrumentale werken van Richard Strauss. Van dit werk verscheen eerder een uitstekende opname voor het label CPO, die ik hier besprak.

Het lijkt wel alsof Richard Strauss als componist volwassen werd geboren – op zijn zestiende en zijn twintigste schreef hij twee symfonieën, op zijn tweeëntwintigste de vierdelige symfonische fantasie Aus Italien . Drie werken waarin hij zijn eigen onverwisselbare orkesttaal ontwikkelde. Omdat er daarna nog zoveel moois kwam hebben die vroege werken zich nooit in de belangstelling van een groot publiek mogen verheugen. Van Aus Italien zijn desondanks in de loop van enige decennia toch een handvol opnamen gerealiseerd, koploper is die van Rudolf Kempe met de Staatskapelle Dresden.

Over vrouwen in de muziek doen veel fabels de ronde, maar de beste manier om daar een helder beeld van te krijgen is niet door erover te filosoferen, maar te kijken naar de praktijk. Dertig jaar geleden maakte Herbert von Karajan ruzie met zijn musici over de aanstelling van een vrouwelijk orkestlid. Vandaag zijn mannen en vrouwen in vrijwel alle orkesten gelijk vertegenwoordigd, en de dames rukken op in de gelederen. Bij de strijkers zijn ze veelal reeds in de meerderheid, en op typisch mannelijke instrumenten als de trombone en de contrabas houdt niemand ze meer tegen. De eenvoudige conclusie luidt dat in de orkestwereld het onderscheid tussen mannen en vrouwen is opgeheven, en in de cao wordt tussen de geslachten geen onderscheid gemaakt. Echt waar!

De orkestwereld is geen mannenwereld meer, en dus springen dirigerende vrouwen als paddestoelen uit de grond en krijgen ze de kansen die ze verdienen. Op deze cd dirigeert de Franse Ariane Matiakh het Rundfunk Sinfonieorchester Berlin, een toporkest waar recentelijk Vladimir Jurowski als chef werd aangesteld. Hij mag wel uitkijken.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links