CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, oktober 2013

 

Widor: Orgelsymfonie nr. 7 in a, op. 42 nr. 3

Liszt: Fantasie und Fuge über den Choral ‘Ad nos, ad salutarem undam’

Gerrit Christiaan de Gier (orgel)

STH 1412782 • 77' •

Opname: oktober 2012, orgue Cavaillé-Coll, Cathédrale Sainte-Croix, Orléans (F)

 

Gerrit Christiaan de Gier is organist van de Jacobikerk te Utrecht, maar zijn ambities reiken verder dan de Domstad. Hij toog naar het Franse Orléans om op het schitterende Cavaillé-Coll orgel van de Cathédrale Sainte-Croix opnamen te maken van twee werken die tot de top van het virtuoze orgelrepertoire behoren. De Zevende Orgelsymfonie van Widor en de kolossale fantasie over het koraal ‘Ad nos, salutarem undam’ van pianovirtuoos Franz Liszt. De Franse orgelsymfonie zou je bijna een uitvinding van de orgelbouwer Aristide Cavaillé-Coll mogen noemen. Zijn invloed op het componeren van Guilmant, Widor en Vierne is immens geweest, met als vaderfiguur in de achtergrond César Franck, ‘le père angélique’. De Zevende symfonie van Charles-Marie Widor (1844-1937) komt op dit magnifieke – en prachtig gerestaureerde – instrument ideaal tot klinken. Al bladerend door het boekje bij deze uitgave verbaas ik me over het feit dat het gefotografeerde vierklaviers instrument in de bijgeleverde dispositie slechts drie manualen lijkt te hebben. Dat komt doordat het derde klavier, het Bombardewerk, bestaat uit ‘geleende’ registers van het Grand-Orgue, en voor het gemak is overgeslagen. Een foto die ook enige verwarring zou kunnen scheppen toont de Gier aan de speeltafel van een tweeklaviers instrument. Nu heeft de Sainte-Croix ook een prachtig koororgel van Cavaillé-Coll, dus daar zal die foto wel zijn gemaakt (met op de achtergrond het imposante front van het hoofdorgel). Alles bij elkaar geen ramp, maar wel vermijdbaar ongemak.

Franz Liszt schreef zijn orgelfantasie over Meyerbeers koraal uit de opera ‘Le Prophète’ voor het orgel van de Duitse bouwer Ladegast in de Dom van Merseburg. Ladegast was in zijn tijd net zo belangrijk voor de ontwikkeling van het Duitse orgeltype als Cavaillé-Coll in Frankrijk. De mannen kenden en waardeerden elkaar, getuige deze uitspraak van Albert Schweitzer: “Der grosse französische Orgelbauer Aristide Cavaillé-Coll hat ihn [F. Ladegast] als den besten unter den zeitgenössischen Orgelbauern der zweiten Hälfte des 19. Jahrhunderts geschätzt. Ich habe Cavaillé-Coll noch gekannt und kann bestätigen, daß er von Ladegast mit Bewunderung sprach.” Liszt was wat orgels betreft sowieso de complete polyglot – van de Bavo in Haarlem tot de Notre-Dame in Parijs. Martin Haselböck maakte de definitieve opname van Liszts orgelwerken op instrumenten van Ladegast. Wie dat heeft gehoord zal even moeten wennen, maar eerlijk is eerlijk: ook op dit Franse instrument komt deze muziek uitmuntend tot haar recht. Dat ligt natuurlijk in de allereerste plaats aan Gerrit Christiaan de Gier, die met deze cd het perfecte visitekaartje afgeeft. De opname is volkomen natuurlijk, en het orgel heeft gelukkig voor de gelegenheid een gedegen stembeurt ondergaan – dat hoor je wel eens anders.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links