CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, februari 2018

 

Widmann: Altvioolconcert - 24 Duo's (selectie) - Strijkkwartet nr. 3 (Jagdquartett)

Antoine Tamestit (altviool), Marc Bouchkov (viool), Bruno Philippe (cello), Signum Quartett, Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks o.l.v. Daniel Harding
Harmonia Mundi HMM 902268 • 49' •
Opname: maart 2016, Herkulessaal, München (concert); oktober 2017, Teldex Studio Berlijn (duo's, kwartet)

www.youtube.com/watch?v=_5WraTt_l_U

 

Het Derde Strijkkwartet - Jachtkwartet - van Jörg Widmann begint met aanmoedigende kreten voor de honden, die moeten worden aangezet tot de jacht. Kreten die worden geslaakt door de musici, die intussen de bekende hoornmotiefjes produceren die al eeuwen geassocieerd worden met het jagende. Even later blijken die motiefjes subtiel veranderd te zijn in het hoofdthema uit het eerste deel van Beethovens Zevende. Dat thema moet zich in dit jachttafereel staande zien te houden tegen vijandige dissonante aanvallen. Tegen het slot wordt de cellist lijfelijk belaagd en symbolisch omgebracht door zijn maten - compleet met sterfscene. Een enerverende onderneming, die mijlenver lijkt af te staan van het Jachtkwartet van Wolfgang Amadeus Mozart, maar er stiekum naar terug wil.

Widmann (1973) houdt van dit soort ingrijpen in gevestigde luisterpatronen. In het altvioolconcert dat hij op verzoek van Antoine Tamestit componeerde zet hij zijn luisteraars stevig aan het werk. De Stradivarius wordt in het eerste deel niet bespeeld, maar beklopt en betokkeld, terwijl de zwiepende strijkstok ook nog een auditieve rol speelt. Het benadrukt de situatie waarin veel muziek van na de eeuwwisseling zich bevindt: zonder het visuele element mis je een groot deel van de bedoelingen van de componist. Dat wordt nog eens benadrukt door de omslagfoto van deze cd. We zien een gepijnigde Antoine Tamestit een angstschreeuw slaken, de visuele weergave van een cruciaal moment in de partituur, de overgang van het derde naar het vierde deel. Wordt hier ook een moord beraamd? In het vijfde en laatste deel, een aria waarin we zowel barokke als Mahleriaanse karakteristieke herkennen, verglijd de solist langzaam naar de laagste toon op zijn instrument, de c - die hij daarna langzaam naar beneden verstemt. Voor dit concert scheef Widmann niet alleen de noten, er is ook nog sprake van een dramaturgisch verloop met bijpassende choreografie. Eigenlijk moet je deze partituur niet op een cd beluisteren, maar in de concertzaal beleven. Of... even op youtube zoeken. En jawel, daar bevindt zich een prachtopname in beeld en geluid, met Tamestit en het orkest van de Hessische Rundfunk onder chef Andrés Orosco-Estrada, zie bovenstaande link.

Voor het aanvullende repertoire is geput uit 24 Duos voor viool en cello, door Tamestit herschreven voor viool en altviool of altviool en cello. De toelichting gaat vergezeld van een uitgebreid interview met de componist. Dit zijn plaatpremières, en als dusdanig boven alle kritiek verheven. Desondanks de hoogste lof voor Antoine Tamestit, Daniel Harding en het Beierse Radio-orkest, en vooral voor Martin Sauer, de man die in Berlijn toezag op een eindresultaat dat er zijn mag.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links