CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, september 2019

Weinberg: Chamber Symphony nr. 1 op. 145 - nr. 3 op. 151

East-West Chamber Orchestra o.l.v. Rostislav Krimer
Naxos 8.574063 • 58' •
Opname: 16 oktober 2018, Grand Hall, Belarus State Philharmonic, Minsk

   

Mieczyslaw Weinberg werd honderd jaar geleden geboren, en dus is 2019 uitgeroepen tot Weinbergjaar. Op straat merken we daar niets van, maar hier en daar duiken toch wat feestelijkheden op. Tijdens de Proms kon het Britse publiek kennismaken met de Derde symfonie, en op het label DG verscheen de naam van de componist zowaar voor de allereerste keer. Niet zozeer om zijn postume reputatie, maar meer dankzij de nieuwe sensatie uit Birmingham, de dirigente Mirga Grazynité-Tyla. Volgens de Britse pers is rond haar een ware MirgaMania uitgebroken. Nu wil het toeval dat Mirga al eerder met werk van Weinberg was gesignaleerd, op een cd met de vier Chamber Symphonies op het label ECM, in samenwerking met Gidon Kremer. Zij was daar verantwoordelijk voor een voortreffelijke studioregistratie van de Vierde Chamber Symphony opus 153 voor klarinet en strijkorkest, het laatste voltooide werk van de componist, die overleed in 1996.

Waarom schreef Weinberg tussen 1987 en 1992 ineens vier Chamber Symphonies voor strijkorkest, waarvan hij de eerste drie dan ook nog eens baseerde op eerdere strijkkwartetten? Zelf gaf hij in een interview aan dat het te maken had met het feit dat hij al meer dan twintig symfonieën op zijn naam had staan en door de hoge nummering in de war raakte. Onzin natuurlijk, en een andere reden ligt wellicht meer voor de hand. Een paar strijkkwartetten van zijn grote vriend Dmitri Sjostakovitsj waren door Rudolf Barshai bewerkt voor een grotere strijkersbezetting en uitgegeven als Chamber Symphonies. Weinberg heeft wellicht gedacht ‘dat kan ik ook'. Hij herinnerde zich zijn tweede strijkkwartet, dat nog niet was gepubliceerd, en nam het opnieuw onderhanden. Een logische tweede stap leek om er dan maar meteen een versie voor strijkorkest van te maken, en ziedaar: de Eerste Chamber Symphony was geboren, en ze draagt hetzelfde opusnummer als het strijkkwartet nummer twee – opus 145. Nadat de eerste stap was gezet besloot Weinberg om ook twee andere kwartetten onderhanden te nemen, het derde en het vijfde. Het vijfde kwartet was oorspronkelijk een vijfdelig werk; Weinberg schrapte voor zijn bewerking het tweede deel en schreef een nieuwe finale. Een klein meesterwerk was geboren, waar zoals altijd bij Weinberg in het tranendal het zonnetje schijnt.

Het label Naxos maakt zich al enige jaren sterk voor Weinberg, maar was nog niet aan de Chamber Symphonies toegekomen. Het East-West Chamber Orchestra uit Minsk nam de kans waar, met als extra aansporing het feit dat Weinberg in zijn jeugdige diaspora enige jaren studeerde in Minsk, en daar ook zijn eerste successen als componist boekte (Eerste Symfonie).

De uitvoeringen op deze schijf laten zich logischerwijs vergelijken met de opname van de complete Chamber Symphonies op het label ECM. Nu zijn dat live-opnames uit Wenen, met een nogal onrustig publiek. Bovendien is de moeilijkheidsgraad van deze werken bepaald niet kinderachtig en dus minder geschikt voor een live-registratie. De musici uit Minsk onder dirigent (geen strijker, maar pianist) Rostislav Krimer hebben zich duidelijk een slag in de rondte gestudeerd, met als resultaat dat ze in één dag kans zagen om een voortreffelijke uitvoering neer te zetten, uitstekend opgenomen en vakkundig toegelicht. Schitterende muziek, en een prachtige aanwinst in dit Weinbergjaar, dat gelukkig nog niet om is.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links