CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, mei 2014

 

Weinberg: Symfonie nr. 12 op. 114 (In Memoriam Dmitri Sjostakovitsj) - The Golden Key (balletsuite nr. 4)

St Petersburg State Symphony Orchestra
o.l.v. Vladimir Lande

Naxos 8.573085 76'

Opname: juni en juli 2012, Catherinakerk, St.-Petersburg

 

 

De dood van Dmitri Sjostakovitsj was in 1975 aanleiding tot reflectie en inspiratie, met name in de toenmalige Sovjet-Unie. Vooral componisten die de meester altijd als een voorbeeld hadden gezien lieten van zich horen. Boris Tisjtsjenko schreef zijn Vijfde Symfonie, Alfred Schnittke een Preludium in memoriam Sjostakovitsj, en Mieczyslaw Weinberg pende zijn Twaalfde Symfonie, met de uitdrukkelijke ondertitel 'In Memoriam Dmitri Sjostakovisj'. De labels Chandos en Naxos houden zich al enige tijd met Weinberg bezig, zonder te beweren dat een en ander moet resulteren in een complete registratie van alle zesentwintig symfonieën. Ooit was het label Olympia aardig op weg met een Weinberg integrale, maar dat label is gesneuveld, en wat er is opgenomen moet je met een lampje zoeken. Wie beweert dat Weinberg niet meer was dan een armeluis' Sjostakovitsj slaat de plank mis. Bij Sjostakovitsj bijtende ironie, angst en wrangheid, bij Weinberg vrolijkheid, melancholie en berusting, en de dramaturgie is totaal verschillend. Het beste bewijs wordt eigenlijk juist geleverd met deze Twaalfde, die in zijn gestiek volkomen Weinberg is, en in zijn thematiek nergens refereert aan het bekende D.S.C.H. motief, waar veel andere bewonderaars niet konden afblijven. Weinberg heeft met deze Twaalfde een van zijn sterkste werken geschapen, maar dat komt op deze opname niet helemaal uit de verf, en dat is jammer.
Tegelijkertijd moeten we vaststellen dat er geen alternatieven zijn om het werk op cd te leren kennen. De live registratie die Vladimir Fedoseyev maakte is alleen op vinyl verschenen; Maxim Sjostakovitsj (zoon van) dirigeerde de wereldpremière en maakte direct een opname die uitkwam op het label Olympia - en dat is ter ziele. Maar we leven in een tijdperk waarop we niet meer van vinyl en plastic afhankelijk zijn: beide zijn op youtube te beluisteren.

Vladimir Lande is de vaste gastdirigent van het Peterburgse orkest (niet te verwarren met de legendarische Philharmonie van Mravinski), en zorgde in 2012 voor competente opnamen van de symfonieën 6 en 19, eveneens voor Naxos. Volgens de bijsluiter had men vier dagen tijd voor deze symfonie van bijna een uur, en dat is krap bemeten, want er zitten hondsmoeilijke passages in, met name voor de hoge strijkers. De eerste vijf minuten spreken wat dat betreft voor zichzelf: daar gaan onder normale omstandigheden (in vakjargon) groepsrepetities aan vooraf - sessies waarbij de violisten onder leiding van de concertmeester werken aan intonatie en streekafspraken. Daar staat tegenover dat er in de minder veeleisende bladzijden uitstekend wordt gespeeld, en zo komen het langzame deel en het ontroerende slot van de finale veel beter uit de verf. Laat ik niet vergeten te melden dat de opnamekwaliteit van Naxos veruit de beste is, en dat is ook wat waard.

Zowel Sjostakovitsj als Weinberg lieten zich in hun balletten van een heel andere kant zien. De wals die Dmitri aan André Rieu cadeau deed spreekt voor zichzelf. Weinberg maakte van zijn niet erg succesvolle ballet De Gouden Sluitel vier concertsuites, waarvan de laatste hier wordt gespeeld. Het is kennelijk de meest populaire, want ik ken minstens drie andere opnamen. Hier zijn dirigent en orkest gemakkelijker door de opnamesessies gerold: voor een stuk van nog geen twintig minuten waren twee dagen uitgetrokken. De eerlijkheid gebied om op te merken dat de opname op Chandos met het orkest van Gothenburg de betere is.

Wie kennis wil maken met deze boeiende toondichter kan het beste beginnen bij een van de soloconcerten - Naxos heeft een goede opname van het Vioolconcert in de catalogus, en recentelijk heeft Linus Roth een schitterende registratie gemaakt voor Challenge, hier besproken. Een ontroerend Celloconcert is opgenomen door Chandos, dat hier eveneens aan de orde is geweest. Kenners hoeven niet te wachten op een Twaalfde van Weinberg door het KCO, en mogen Naxos dus hartelijk danken voor alweer een uitbreiding van Weinbergs symfonische canon. Op naar de zesentwintig!

 


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links