CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, februari 2012

 

 

Villa-Lobos conducts Villa-Lobos

Descobrimento do Basil – Bachianas Brasileiras (compl.) – Chôros 2, 5, 10, 11 – Momoprecoce voor piano solo – Pianoconcert nr. 5 – Symfonie nr. 4

Victoria de los Angeles (sopraan), Felicia Blumenthal (piano, Pianoconcert nr. 5), Magda Tagliaferro (piano, Momoprecoce), Orchestre National de la Radiodiffusion Française o.l.v. Heitor Villa-Lobos

EMI 820224 (6cd’s, mono)


Heitor Villa-Lobos (1887-1959) is de nationale trots van Brazilië, maar buiten zijn vaderland zijn alleen de Bachianas Brasileiras nr. 5, voor sopraan en een ensemble van acht cello’s tot het gangbare repertoire doorgedrongen. Villa-Lobos was een componerende wervelwind, die een kolossaal oeuvre naliet dat nog lang niet ontgonnen is. Bovendien bespeelde hij ook nog eens vrijwel alle gangbare instrumenten, en was hij een verdienstelijk dirigent. Daarnaast heeft hij het muziekonderwijs in Brazilië flink op de schop genomen. In zijn jonge jaren bracht hij het voorjaar met grote regelmaat door in Parijs, en daar oogstte hij dan ook in de jaren 1920 zijn eerste successen met zijn ‘musique sauvage’ – de Chôros. Die term vindt zijn oorsprong in de Braziliaanse volksmuziek, waar geïmproviseerde muziek werd gespeeld door straatorkestjes, chôros, vergelijkbaar met de Amerikaanse jazz. De eerste van deze Chôros, voor gitaar solo, is samen met de Twaalf etudes voor gitaar nog steeds verplichte kost voor iedere bespeler van dat instrument.

Villa-Lobos stierf in 1959, en drie jaar voor zijn dood nodigde het platenlabel Pathé-Marconi de componist uit om met het Franse radio-orkest een aantal van zijn werken op de grammofoonplaat vast te leggen. Die opnames hebben altijd een plaatsje in de catalogus behouden en worden hier gebundeld in een milieuvriendelijke heruitgave – in een kartonnen doosje met zes ‘wallets’. Villa-Lobos gebruikte de straatmuziek van Rio de Janeiro in zijn veertien Chôros voor alle mogelijke bezettingen, en een van de meest opwindende is ongetwijfeld nummer tien, voor orkest en koor met als titel ‘Rasga O Coraçao’; hier komt het Braziliaanse oerwoud tot klinken. De muziek die Villa-Lobos schreef voor Humberto Mauro’s film ‘Descobrimento do Brasil’ – Ontdekking van Brazilië – werd door de componist tot vier concertsuites gedestilleerd. Bach inspireerde hem tot zijn Bachianas Brasileiras, Bossa Nova Bach als u wilt – Sebastian is niet voor niets de beschermheilige van Rio de Janeiro. De opnames zijn uiteraard gedateerd (mono) maar daarom niet minder waardevol. Victoria de los Angeles in Bachianas Brasileiras nr. 5 staat nog steeds eenzaam aan de top. Natuurlijk zijn er in de voorbije decennia meerdere moderne opnamen van al deze werken verschenen, maar dat maakt de heruitgave van deze ‘historisch geïnformeerde’ interpretaties alleen maar belangwekkender.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links