CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, november 2010

 

 

Ullmann: 5 Liebeslieder op.26 - 3 Gesänge nach Hölderlin - Little Cakewalk - Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke.

Mitsuko Shirai (sopraan), Elisabeth Verhoeven (declamatie), Hartmut Höll (piano).

Capriccio 10 897 • 59' •

 

 


Op 16 december 1975 vond in Theater Bellevue te Amsterdam de wereldpremière plaats van ‘Der Kaiser von Atlantis’ van Viktor Ullmann, een componist waarvan niemand de naam kende en die 31 jaar eerder, in oktober 1944 in Auschwitz was vergast. Waarom Ullmann niet is geëmigreerd weten we nog steeds niet, maar het is een navrant feit dat hij in de twee jaar die hij doorbracht in het ‘Durchgangslager Theresienstadt’ zijn meest markante werken heeft geschreven. Behalve ‘Der Kaiser’, dat wegens zijn nauw verholen kritiek op Hitler in Theresienstadt uiteraard niet verder kwam dan de repetities, ook het op deze cd klinkende ‘Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke’. Het is een stuk voor declamatie en piano, gebaseerd op twaalf delen uit Rainer Maria Rilke’s gedicht. Het melodrama, zoals deze kunstvorm wordt genoemd, is door veel componisten geprobeerd, maar nooit echt in de mode gekomen. De sfeertekeningen van Rilke zijn echter door Ullmann perfect van muziek voorzien; hier is werkelijk sprake van een gelukkig huwelijk tussen woord en muziek. Hoewel Ullmann het stuk eigenlijk bedoeld had met orkestbegeleiding is het in Theresienstadt verschillende malen uitgevoerd met pianobegeleiding. Vergelijking met de opname die Orfeo (C 366 951 A) uitbracht van de orkestversie leert dat de pianoversie daar in niets voor onderdoet. Dat is niet in de laatste plaats te danken aan pianist Hartmut Höll die zijn partij met buitengewoon veel gevoel voor kleur vertolkt. De rustige voordracht van Elisabeth Verhoeven sluit daar perfect op aan. Mitsuko Shirai tekent voor het vocale deel van deze cd, om te beginnen met ‘Drei Gesänge nach Gedichten von Friedrich Hölderlin’. Het derde lied van deze cyclus, ‘Abendphantasie’ is van een buitenaardse schoonheid en wordt door Shirai ontroerend mooi gezongen. Persoonlijk vind ik het de prijs van de hele cd waard. Des te onbegrijpelijker is daarom dat de rest van haar bijdrage klinkt alsof ze haar dag niet had. De stem ontbeert iedere glans en klinkt vermoeid. Jammer. Het had zo mooi kunnen zijn.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links