CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, januari 2017

 

Tsjaikovski: Pianoconcert nr. 2 in G, op. 44 – Concertfantasie in G, op. 56

Eldar Nebolsin (piano), New Zealand Symphony Orchestra o.l.v. Michael Stern

Naxos 8.573462 • 72' •

Opname: nov. 2014, Michael Fowler Centre, Wellington (NZ)

   

Het Tweede Pianoconcert van Tsjaikovski ontstond evenals het eerste niet onder een gelukkig gesternte. Maar waar het Eerste zich tot ongekende populariteit heeft weten te ontwikkelen is het met het Tweede nog steeds afzien. Een belangrijk strijdpunt is altijd weer de lengte van het tweede deel, een prachtig Andante waarin een belangrijke rol is weggelegd voor de viool en de cello, die met de piano als het ware een trio binnen het orkest vormen – een tripelconcert. Pianisten vonden dat maar niets, en de Russische virtuoos Alexander Siloti zette dan ook stevig het mes in de partituur – het tweede deel wordt daardoor met de helft ingekort. Meer dan een eeuw lang werd dat de geaccepteerde manier om het werk uit te voeren. Pas met de komst van de cd zijn er opnamen van de complete versie in omloop, en wordt het werk steeds meer in zijn volledige gedaante op het podium gespeeld. Zo ook op deze opname.

Is het Tweede pianoconcert al een zeldzame verschijning op de concertpodia, het Derde en de Concertfantasie zijn simpelweg van het toneel verdwenen. De ontstaansgeschiedenis van beide werken is dan ook bepaald niet probleemloos. Het Derde concert is een afgekeurd deel van de geplande Zesde symfonie, de latere ‘Pathetique'. Aan de noten veranderde Tsjaikovski niets, en dus lijkt de pianopartij er met de haren bijgesleept, tot ongenoegen van veel pianisten. De Concertfantasie was oorspronkelijk bedoeld als een gewoon pianoconcert voor de toenmalige virtuoos Eugen d'Albert, maar door de grillige vormgeving gaf Tsjaikovski het een wat meer vrijblijvende naam, en zag d'Albert prompt van een uitvoering af. De première werd gespeeld door pianist en componist Sergei Tanejev, leerling, vertrouweling en discipel van Tsjaikovski. Hij had ook al de premières van de drie pianoconcerten voor zijn rekening genomen, want elk pianoconcert, ook het nu zo geliefde Eerste concert, werd door de oorspronkelijk door de componist bedachte uitvoerende resoluut afgewezen.

Het label Naxos bracht deze werken al eerder uit in uitvoeringen door respectievelijk Bernd Glemser en Konstantin Scherbakov. Dat men ze nu voor de derde keer heeft opgenomen heeft ongetwijfeld te maken met de solist van dienst, de Oezbeek Eldar Nebolsin. Nebolsin is ook in Nederland geen onbekende: hij was in 2009 Artist in Residence van het Arnhemse Musis Sacrum. Voor het label Naxos maakte hij al diverse cd's, waarvan die van de Variaties op een kinderliedje van Dohnanyi hier is besproken door Kees de Leeuw. Hij wordt op deze uitgave begeleid door het New Zealand Symphony Orchestra onder leiding van Michael Stern. Diens biografie zwijgt erover, maar Stern is de zoon van de legendarische violist Isaac Stern. Samen zorgen ze voor een heerlijk gepassioneerde uitvoering. De opname draagt bij aan een helder en doorzichtig klankbeeld.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links