CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, januari 2020

Tisjtsjenko: Harpconcert op. 69 – To my brother op. 98 (voor sopraan, harp en fluit) – Testament op. 96, (voor sopraan, harp en orgel)

Ionella Marinutsa (harp), Anara Khassenova (sopraan), Artem Naumenko (fluit), Anna Homenoya (orgel), International Parisian Symphony Orchestra o.l.v. Mikhail Sugako
Naxos 8.579048 • 53' •
Opname: dec. 2018, Auditorium CRR de Paris, Parijs

 

Boris Tisjtsjenko (1939-2010 en geboren, getogen en gestorven in Leningrad/Sint-Petersburg) was een componist van wie je op grond van zijn biografie een internationale reputatie zou kunnen verwachten. Als tiener studeerde hij compositie bij Galina Oestvolskaja, na zijn conservatoriumopleiding nam hij nog drie jaar les bij Dmitri Sjostakovitsj. Dat resulteerde in een levenslange vriendschap, en Tistsjenko droeg verschillende werken aan zijn mentor op en noemde zijn eerste kind Dmitri. Omgekeerd was Sjostakovitsj zo op zijn pupil gesteld dat hij diens celloconcert, geschreven voor de ongebruikelijke bezetting van 17 blazers, slagwerk en harmonium, opnieuw orkestreerde voor symfonieorkest. Tisjtsjenko op zijn beurt citeert in zijn werk (bijvoorbeeld in het derde deel van zijn Vijfde symfonie) regelmatig uit het werk van zijn meester. Toch heeft de kolossale belangstelling die Sjostakovitsj vandaag geniet nauwelijks invloed gehad op de reputatie van Tisjtsjenko. Dat zal voor een deel te wijten zijn aan de zeer eigenzinnige instelling van deze toondichter, die zich bedient van een verwarrende hoeveelheid stijlen, zonder de speelse ironie die het werk van zijn mentor kenmerken, maar met een speelse strengheid. Toch weet Tisjtsjenko hier en daar direct aan te spreken, zoals blijkt uit de beide korte werken op deze cd.

Tisjtsjenko was verknocht aan zijn geboortestad, en mocht zich in de warme belangstelling van het plaatselijke Philharmonisch orkest verheugen; daarvan verschenen een respectabel aantal live-opnamen op het label Northern Flowers. Een paar jaar geleden besprak ik hier een cd met pianosonates voor het label BIS, maar verder lieten de westerse onafhankelijke labels zijn muziek liggen. De laatste jaren is er een lichte toename in de discografisch belangstelling voor Tisjtsjenko. Op het label Naxos verschenen opnamen van de Zevende en de Achtste symfonie, en op YouTube is een uitstekende opname te beluisteren van de Vijfde, onder leiding van de Amerikaanse dirigent Leon Botstein, een man met een neus voor ondergewaardeerde partituren. Nu verschijnt op Naxos deze opname van het Harpconcert, een kolossale partituur van ruim drie kwartier. Tisjtsjenko was drie maal gehuwd, eerst met een pianiste, vervolgens met een zangeres, en tenslotte met de harpiste Irina Donskaya, voor wie hij als huwelijkscadeau dit concert in 1977 schreef, en die in het volgende decennium een opname maakte voor het label Northern Flowers (op YouTube te beluisteren). Het is een werk in vijf delen, en er zijn twee harpen voor nodig waarvan eentje in een afwijkende stemming; in het vierde deel horen we een vocaliserende sopraan. Het is een enigszins hermetische compositie, niet zozeer door een groot gehalte aan dissonanten, dan wel door de wat moeizame verteltrant. Op het internet worden we gewaar dat deze cd met behulp van crowdfunding tot stand is gekomen, en dat dirigent en orkest hier hun cd-debuut maken. Aan de speelkwaliteit van het strijkorkest hangen wat rafeltjes, maar de harpiste (leerling van Irina Donskaya) en de niet-strijkende orkestleden leveren uitstekende prestaties, en aan de opnamekwaliteit mankeert niets. Bovendien gooit deze schijf hoge ogen in de beide eerste werken, solistisch bezet voor sopraan, harp en fluit dan wel orgel – gemakkelijk aansprekende muziek die zich heeft laten inspireren door de Russisch orthodoxe kerkmuziek. Een waardevolle aanvulling van de discografie van Boris Tisjtsjenko. Nu die Vijfde symfonie ‘In Memoriam Dmitri Sjostakovitsj' nog.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links