CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, december 2019

Strohl: Titus et Bérénice, Grande sonate dramatique

Poulenc: Cellosonate - Souvenirs

Franck: Vioolsonate, versie voor cello Jules Delsart

(De La) Tombelle: Andante espressivo

Edgar Moreau (cello), David Kadouch (piano)
Erato 9029 57406 • 58' + 37' • (2 cd's)
Opname: dec. 2016, Ferme de Villefavard en Limousin (F)

   

Het gebeurt nog maar zelden, maar op het moment dat deze cd uitkwam (januari 2018), was de naam Rita Strohl een blinde vlek in de muziekgeschiedenis. Ze werd (en wordt) niet genoemd in The New Grove Encyclopedia of Music, was niet te vinden op Wikipedia en opnamen van haar werk bestonden niet. Dankzij de inspanningen van de Fondation Bru Zane, een organisatie die zich bezighoudt met het propageren van onbekende Franse toondichters uit de negentiende eeuw, maken we hier kennis met haar grootschalige dramatische cellosonate, met de titel Titus et Bérénice, geschreven in 1892.

Rita Strohl was de dochter van de schilderes Élodie La Vilette (1848-1917) en werd geboren als Aimée Marie Marguerite Mercédès Larousse La Villette in 1865, drie jaar na Debussy, en overleed in 1941 - Debussy stierf in 1918. Rita was een muzikaal talent dat al op haar dertiende toegelaten werd tot het Parijse Conservatoire, waar ze opgeleid werd tot pianiste (het enige instrument dat geschikt werd bevonden voor jonge dames); compositie en zang studeerde ze privé. In 1888 trouwde ze met Émile Strohl, en publiceerde haar werk voortaan onder de naam Rita Strohl. Ze wist zich een naam te verwerven in het Parijse muziekleven, en werd geprezen door vakgenoten als Saint-Saëns en d'Indy. In 1900 overleed haar echtgenoot, en drie jaar later huwde ze de glazenier Richard Burgstahl. Het echtpaar trok zich terug buiten Parijs, waar het in het dorpje Bièvres in een schuur een theater bouwde (La Grange) dat een alternatief tegenover Bayreuth moest stellen. Kunstenaars als Odillon Redon steunden de poging financieel, maar door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog kwam er een eind aan de onderneming. In 1930 scheidde het paar en trok Rita Strohl zich terug in de Provence met dochter en kleinzoon. Ze stopte met componeren en hield zich nog slechts bezig met het redigeren van haar oeuvre. Toen ze in 1941 overleed was ze al zo goed als vergeten. Haar Grande Sonate Dramatique uit 1892 is een vierdelig werk dat zich thuis voelt in de Franse traditie van César Franck, Camille Saint-Saëns en Gabriel Fauré - de titel is voor de luisteraar niet van belang. Dat Strohl zich in later jaren liet inspireren door Debussy is hier nog op geen enkele wijze te horen. Hoe de opera's op Celtische en mystieke onderwerpen, die ze op eigen teksten voor haar theater ontwierp, hebben geklonken moet nog worden onderzocht.

Ze wordt op deze cd vergezeld door twee grote Franse sonates die geen introductie behoeven. De sonate van Francis Poulenc is waarschijnlijk de laatste Franse cellosonate die een vast bestanddeel van het internationale repertoire is geworden. Ze werd op 18 mei 1949 ten doop gehouden door Pierre Fournier, met de componist aan de piano. Een aardig extraatje (en plaatpremière) op deze cd is het korte Souvenirs, dat ooit deel uitmaakte van de toneelmuziek bij Le Voyageur sans bagage van Jean Annouilh, door Poulenc geschreven in 1944. De vioolsonate van Franck is een geliefd repertoirestuk van iedere violist, en te oordelen naar het aantal opnamen dat de laatste jaren is verschenen, ontdekken steeds meer cellisten dat het in de transcriptie van Jules Delsart ook voor hen een schitterende aanwinst is. Nog zo'n ontdekking van de Fondation Bru Zane is Fernand De La Tombelle (1854-1928) aan wie op het eigen label een componistenportret is gewijd; hier is hij vertegenwoordigd met een elegisch Andante espressivo.

De jonge Franse cellist Edgar Moreau (Parijs, 1994) mag zich al enige jaren verheugen in een zeer succesvolle internationale carrière als cellovirtuoos, waarbij hij van harte wordt ondersteund door het label Erato. Het aardige aan zijn discografische inspanningen is dat hij zich weet te onderscheiden door een repertoirekeuze die net genoeg afwijkt van de norm om zowel een breed publiek als de nieuwsgierige verzamelaar te bedienen. Vorige cd's met onbekende celloconcerten uit de barok en celloconcerten van Offenbach en Gulda leverden het kleurrijke bewijs. Zijn partner aan de piano is David Kadouch (Nice, 1985), die eerder van zich deed spreken met een recital-cd op het label Mirare, en als solist in het pianoconcert van Boesmans, hier onlangs besproken.

Samen bewijzen ze dat een intelligent samengesteld recital, dat met hartstocht en technisch meesterschap wordt uitgevoerd, kan leiden tot een groots en meeslepend resultaat waarvan het geheel veel meer inhoudt dan de som der delen. Hun enthousiasme wordt gedeeld door de Fondation Bru Zane, verantwoordelijk voor een uitstekende toelichting en de broodnodige ondersteuning. Chapeau!


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links