CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, december 2015

 

Willem Strietman - Orchestral Works & Orchestrations

Strietman: Méditation symphonique voor saxofoon en orkest - Immortellen voor gemengd koor a cappella

Szymanowski/Strietman: Mythes voor viool en orkest

Toldra/Strietman: Seis Canciones Castellanas voor sopraan en orkest

Arno Bornkamp (saxofoon), Valentin Zhuk (viool), Isabel Garcisanz (sopraan),

Radio Kamerorkest o.l.v. Thierry Fischer (Méditation) & Jerzy Maksymiuk (Canciones); Radio Symfonie Orkest o.l.v. Jan Stulen (Mythes); Omroep Kamerkoor o.l.v. Frans Müller (Immortellen)

Et'cetera KTC 1499 69'

Opname: archief van de publieke omroep

 

Willem Strietman, componist en 'muziekleraar' in de breedste zin van het woord, overleed in 2001. In het na-oorlogse Nederland speelde hij een niet te onderschatten rol in met name het muziekleven zoals dat vanuit Hilversum via de radio verspreid werd. Bij de AVRO was hij hoofd van de afdeling klassieke muziek in een tijd dat Radio4 nog niet bestond, maar de omroepen wel vier klassieke orkesten tot hun beschikking hadden: Radio Kamerorkest, Promenade Orkest, Omroeporkest en Radio Filharmonisch Orkest. Het Radio Symfonie Orkest in bovengenoemde lijst werd in 1985 geboren uit een samensmelting van Promenade- en Omroeporkest. Strietman voelde zich temidden van al die musici en zangers als een vis in het water, en schreef dus altijd muziek voor uitvoerenden die hij van dichtbij kende. Bij de repetities kwam hij onveranderlijk breed glimlachend opdagen met een grote plastic tas vol lekkers - alsof het altijd zijn verjaardag was. Een schat van een man.

Strietman werd geboren in 1918, en bracht zijn jeugd door in het pasgebouwde Amsterdamse Betondorp - een woonomgeving geschapen uit socialistische idealen. Geld was schaars, maar voor een piano en pianolessen werd gezorgd. Willem studeerde muziektheorie en musicologie, maar als componist beschouwde hij zich autodidact. Dat hij daarbij veel heeft opgestoken van Debussy en Ravel is zonneklaar - instrumenteren kon hij als de beste. Juist in die instrumentaties kon hij in Hilversum zijn ei kwijt, want dan hoefde hij immers niet zichzelf, maar een bewonderde componist in de schijnwerpers te zetten.

Op deze cd vinden we tenminste één werk waarin de instrumentator Strietman een kolossale prestatie heeft geleverd die internationale aandacht verdient: van de geniale Drie Mythen voor viool en piano van Karol Szymanowski maakte hij een volwaardig 'derde vioolconcert'. Daarbij houdt hij zich als een kameleon aan de klankspiegel die Szymanowski hem in het Tweede vioolconcert voorhoudt. Dat Strietman met name bij het Radio Symfonie Orkest een gewaardeerde verschijning was is duidelijk te horen aan deze opname, waarin de solistische rol groots wordt vervuld door Valentin Zhuk, toenmalig concertmeester van het orkest.

De componist Strietman komt twee maal aan het woord, en bewijst met zijn Immortellen voor gemengd koor dat hij voor stemmen al even vindingrijk weet te 'orkestreren' als voor instrumenten. Op ironische teksten van negentiende-eeuwse dichters, met als ondertitel 'Dicht en ondicht uit de 19 de eeuw' weet hij een a cappella koor te laten klinken als een orkest. Twaalf vignetten vormen een cyclus van een kwartier die binnen de huidige hernieuwde belangstelling voor goedklinkende koormuziek nieuwe kansen verdient. Het Nederlands Radio Kamer Koor op deze uitvoering moet niet worden verward met het Nederlands Kamerkoor - de formatie werd destijds regelmatig geselecteerd uit het Groot Omroepkoor. Laat u verbazen door de kwaliteit.

Het Radio Kamerorkest komt tweemaal aan bod. Op de oudste opname in een orkestratie van liederen van Eduard Toldrà - Strietman was dol op Spanje en haar muziek. De Seis Canciones Castellanas (zes Castellaanse liedjes) worden gezongen door sopraan Isabel Garcisanz, de Poolse dirigent Jerzy Maksimiuk leidt het orkest zo te horen in een studioregistratie, destijds het leeuwendeel van de tijdsbesteding van de omroeporkesten.

De cd wordt geopend met het laatst voltooide werk van Strietman, een Méditation symphonique voor altsaxofoon en orkest. Hij gaf het de ondertitel 'A la recherche du chant perdu' - een term die gemakkelijk is toe te passen op zijn gehele oeuvre. Daarbij mag chant perdu, het verloren lied, symbolisch worden opgevat als een motto. De zoektocht werd voltooid op zaterdag 7 mei 2005, toen Arno Bornkamp de Méditation in première bracht, ter nagedachtenis aan Willem Strietman - twee maanden voor de definitieve demise van het Radio Kamerorkest. Un chant perdu pour toujours.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links