CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, juli 2022

William Grant Still - Werken voor viool en orkest

Still: Can't You Line ‘Em – 3 Visions nr. 2: Summerland – Quit Dat Fool'nish – Pastorela – American Suite – Fanfare for the 99th Fighter Squadron – Serenade – Violin Suite – Threnody In Memory of Jean Sibelius

Zina Schiff (viool), Royal Scottish National Orchestra o.l.v. Avlana Eisenberg
Naxos 8.559867 • 60' •
Opname: aug. 2018, RSNO Centre, Glasgow (VK)

   

William Grant Still (1895-1978) is de muziekgeschiedenis ingegaan als de ‘Dean of Afro-American Composers'. Afgezien van de grote namen uit de jazz is Still de bekendste Amerikaanse componist van gekleurde afkomst. Hij is van onschatbare waarde geweest in de strijd tegen rassenongelijkheid. Zijn Afro-American Symphony was de eerste symfonie van een gekleurde componist die gespeeld werd door een gerenommeerd orkest (de New York Philharmonic, 1935) en zelf was hij de eerste die een belangrijk orkest dirigeerde (Los Angeles, 1936). Zijn opera Troubled Island werd in 1949 in première gebracht door de New York City Opera.

Still studeerde onder meer bij Chadwick en Varèse, maar het meeste leerde hij uit de praktijk van de lichte muziek, als arrangeur en componist voor onder meer W.C.Handy en Artie Shaw. In 1943 verhuisde hij naar Hollywood, waar hij werkte in de filmindustrie. Still heeft een groot oeuvre nagelaten: vijf symfonieën, acht opera's, veel losse orkestwerken en vocale en instrumentale kamermuziek.

Het label Naxos heeft in de serie American Classics ruim aandacht besteed aan Still, met de complete registratie van zijn symfonieën op drie cd's, gespeeld door het Fort Smith Symphony Orchestra onder John Jeter. Als aanvulling brengt Naxos nu een cd uit met korte vignetten, gedeeltelijk voor viool en orkest, uitgevoerd door het moeder-dochter team Zina Schiff en Avlana Eisenberg, opgenomen in Glasgow met het Schots Nationaal Orkest.

Het meest substantiële werk op deze cd is de driedelige Suite voor viool en piano, geschreven in 1943. Hier wordt ze gespeeld in een orkestratie waarover de toelichting niets vermeldt, maar van Still zelf stamt. Schiff heeft drie losse vignetten gebundeld tot een tweede suite: daarop de tweede van drie Visions voor piano, Summerland, gevolgd door Quit dat fooln'nish, een kort pianowerkje; beide in arrangementen voor viool en orkest door de componist. Het afsluitende deel is een origineel werk voor viool en orkest, de Pastorela uit 1946. Zowel de Pastorela als de Suite voor viool zijn opdrachtwerken voor de violist Louis Kaufman. De aanvullende grotere orkestwerken op de cd zijn de driedelige American Suite uit 1918 en een laat werk uit 1965, een Threnody in Memory of Jean Sibelius.

Still was van mening dat de blues aan de basis van zijn muzikale jargon moest staan, in combinatie met de romantische erfenis van Dvorák. Dat komt het best tot uiting in zijn eerste symfonie, de Afro-American Symphony, te beluisteren op de eerste cd die Naxos in 2005 uitbracht (8.559174). Voor nieuwkomers tot het oeuvre van deze interessante toondichter de perfecte manier om de kennismaking te starten. Op die cd staat ook een groot symfonisch gedicht van bijna een half uur, Africa, geschreven in 1930. Daarin zijn echo's van de invloed van Varèse waar te nemen, met name in de avontuurlijke orkestratie.

Wie al bekend is met het overige werk van Still, heeft met deze registratie uit Schotland een mooi overzicht in handen van de lichtere kant van Stills componeren. Uitstekend uitgevoerd door moeder Zina Schiff en dochter Avlana Eisenberg, die samen verantwoordelijk waren voor de prima toelichting. Bijna het gehele orkestrale oeuvre van Still is hiermee nu door Naxos op vier cd's vastgelegd, een mijlpaal in de geschiedenis van de Afro-Amerikaanse klassieke muziek.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links