CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, maart 2024

Sjostakovitsj: Symfonie nr. 14 op. 135 – Five Fragments op. 42

Asmik Grigorian (sopraan), Matthias Goerne (bariton), Orchestre Philharmonique de Radio France o.l.v. Mikko Franck
Alpha 918 • 62' •
Opname: juni 2021 & augustus 2022, Auditorium de Radio France, Parijs

 

Sjostakovitsj was een geboren symfonicus, wat niet zozeer blijkt door de hoeveelheid, maar veel meer door de ongehoorde diversiteit van zijn symfonische concepten. Van zijn twintigste tot zijn vijfenzestigste hield hij zich met het medium bezig, en iedere keer moest het totaal anders. Wie Sjostakovitsj ervan beschuldigt na zijn vierde symfonie een veel minder 'modern' geluid te hanteren, moet toch echt even luisteren naar de Viertiende symfonie (of naar de Michelangelo-liederen, naar eigen zeggen de Zestiende Symfonie). Hoe dan ook, de ontwikkeling van de Eerste naar de Vijftiende blijft dirigenten, orkesten, publiek en zalenbazen fascineren. Met als gevolg de ene na de andere Sjostakovitsj-cyclus op geluidsdragers. 

Mikko Frank, chef-dirigent van het orkest van Radio France, kiest voor een andere inkijk. Samen met het label Alpha vestigt hij de aandacht op drie grote vocale werken: de symfonieën 13 en 14, plus voornoemde Michelangelo liederen. Te beginnen met de Veertiende symfonie, voor twee vocalisten en een kamerorkest, hier uitgevoerd in de originele Russische versie – in het boekje staan de teksten in Duits, Frans en Engels afgedrukt.

De Veertiende is een wonderlijke symfonie, voor een strijkorkest van slechts negentien spelers, vier slagwerkers en twee vocalisten, een sopraan en een bas. Sjostakovitsj schreef de partituur in het ziekenhuis, binnen een paar weken, alsof de dood hem op de hielen zat. In een brief aan zijn vriend Isaac Glikman lezen we: ‘Ik schreef heel snel. Ik was bang dat me iets zou overkomen, bijvoorbeeld dat mijn rechterhand het helemaal zou opgeven, of dat ik plotseling blind zou worden of zoiets. Die gedachten kwelden me behoorlijk.' Zo'n geestesgesteldheid speelde uiteraard ook een rol in de keuze van de teksten, die vooral gaan over de vergankelijkheid van het leven. Ze stammen ook nog eens van dichters die jong gestorven zijn: Lorca, Apollinaire, Wilhelm Kuchelbecker and Rilke. Sjostakovitsj droeg de partituur op aan Benjamin Britten, die de eerste uitvoering in het ‘westen' dirigeerde in 1970.

Mikko Franck, die in de nabije toekomst in Parijs wordt opgevolgd door Jaap van Zweden, levert met het orkest van de Franse radio een uitstekende prestatie, maar de Veertiende is een werk dat alleen volledig weet te overtuigen door twee superieure vocalisten. Met sopraan Asmik Grigorian is aan die eis voor meer dan de volle honderd procent voldaan. Wat betreft het aandeel van Matthias Goerne blijven er wensen onvervuld, met name door een fors ontwikkeld vibrato. Radio France zorgde voor een perfecte registratie.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links