CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, november 2009

 

 

Silvestrov: Metamusik – Postludium.

Alexei Lubimov (piano), Radio Symphonieorchester Wien o.l.v. Dennis Russell Davies.

ECM New Series 1790 • 53' •

www.ecmrecords.nl

 

 


Valentin Silvestrov (1937) is al enige decennia het best bewaarde muziekgeheim van de voormalige Sovjet-Unie. Zijn bekendere landgenoten Schnittke, Pärt, Kancheli en Gubaidulina bewonder(d)en hem mateloos en streefden hem in publieksbekendheid ruim voorbij, maar zij vertrokken dan ook naar het Westen terwijl Silvestrov in Kiev is geboren, getogen en gebleven. Hoewel Silvestrov begon als een hard-core avant-gardist heeft hij de seriële principes net als zoveel anderen vervangen door zijn eigen postmoderne stijl, die hij metamuziek noemt. De filosofie daarachter verwoordt hij als volgt: ‘We zijn al in het derde millennium beland, en alleen al daarom is alles wat we willen zeggen een nagalm, een herinnering, een postludium van datgene wat ooit reeds gezegd is. Postludium is de geest van onze tijd. We zitten al lang in de Coda van het hele tijdperk, en dat kan nog heel lang duren’. Het resultaat is muziek die klinkt als geen andere; de ene helft herinnert aan Silvestrov’s eigen radicale verleden en de andere helft klinkt zo negentiende-eeuws dat ze gevaar loopt voor kitsch te worden versleten. Toch is dit alweer de vierde opname van Postludium, dus kennelijk is er wel degelijk een publiek dat deze merkwaardige halfklanken apprecieert.

 
  Valentin Silvestrtov

Metamusik heet het andere stuk dat als ondertitel draagt Symfonie voor piano en orkest. Stelt u zich voor: een pianist die eindeloze guirlandes, arpeggio’s en cascades speelt van steeds maar één noot tegelijk, en een orkest dat vaak niet veel meer doet dan die noten een voor een vasthouden. Het resultaat is fascinerend: lange akkoordvelden, splinterende uitbarstingen en steeds weer die eindeloze romantische cadenzen waar een merkwaardig soort eerlijke heimwee van uitgaat. Het stuk duurt lang, bijna vijftig minuten, en het is jammer dat het één lange track is, maar na enige malen geluisterd te hebben begin je structuur en logica te horen. Als u gaat proefluisteren stop dan niet na vijf minuten maar ga door tot 10:18, uw geduld zal worden beloond, en als u dan afhaakt weet u tenminste zeker dat deze muziek niet voor u is; maar wie doorluistert neemt na afloop de cd mee naar huis, zoveel is zeker. Dit is de tweede keer dat Lubimov het Postludium heeft opgenomen (de eerste was voor Sony en is alweer geschrapt) en is veruit de betere. Russell Davies is in dit repertoire thuis als geen ander en hij houdt het Weens Radio Symphonieorchester voortreffelijk bij de les, want ‘leuke speelmuziek’ is dit niet. De opname doet op het eerste gehoor wat wonderlijk aan want je denkt dat je in een zwembad bent verdwaald, maar algauw blijkt dat dit de perfecte akoestiek is voor al die half uitgesproken fluisteringen die nooit concreet worden maar je blijven achtervolgen. De vormgeving is zoals altijd bij ECM buitengewoon smaakvol en informatief.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links