CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, juni 2022

Schumann: Novelletten op. 21 – Kinderszenen op. 15

Marco Mantovani (piano)
Et'cetera KTC 1756 • 71' •
Opname: nov. 2020, Grande Salle, Koninklijk Conservatorium, Brussel

   

De Italiaanse pianist Marco Mantovani, geboren in Mantova (hoe kan het anders) in 1992, studeerde in 2018 af aan het Koninklijk Conservatorium te Brussel. Sindsdien doceert hij daar als assistent-professor en werkt hij aan zijn scriptie om een doctoraat te behalen aan de Vrije Universiteit Brussel. In het colofon valt te lezen dat hij daarbij wordt gesteund door de research unit van het Koninklijk Conservatorium. Met deze uitgave maakt hij zijn cd-debuut.

Mantovani schreef zelf de toelichting, en hoewel hij dat niet met zoveel woorden zegt, is duidelijk dat zijn repertoirekeuze direct gerelateerd is aan het onderwerp van zijn scriptie: de relatie tussen tekst en muziek in de composities van Schumann. Robert Schumann was behalve een muzikaal genie ook een begenadigd schrijver, en Mantovani is van mening dat men om een breder inzicht in de muziek te krijgen zich ook moet verdiepen in de literaire achtergronden. Dat hij daarin groot gelijk heeft spreekt vanzelf, maar wordt tegelijkertijd ook tegengesproken door het credo van de componist waarmee Mantovani zijn toelichting afsluit:

‘Der komponist wünschet nicht, dass man die Musik für eine Unterlage des angeführten Mottos hielte, es ist umgekehrt, er fand erst später jene dem Sinne der Musik nahekommenden Worte.'

In het kort komt het erop neer dat de tekst niet als basis van de muziek moet worden gezien, maar dat juist het omgekeerde het geval is.

Om zijn verhaal te illustreren koos Mantovani twee werken die Schumann in 1838 componeerde. De Novelletten opus 21 danken hun naam aan een literair genre, terwijl de acht deeltjes waaruit de cyclus bestaat alleen bovenschriften hebben in de vorm van tempoaanduidingen (in het Duits). De Kinderszenen opus 15 daarentegen zijn dertien vignetten met beschrijvende titels. De bekendste is Schumanns meest geliefde pianocompositie, Träumerei. Mantovani maakt in zijn toelichting duidelijk dat Schumann aan beide cycli tegelijk werkte, en dat sommige onderdelen zelfs in het proces van plaats verwisselden. Overigens componeerde Schumann de Kinderszenen drie jaar voor de geboorte van de oudste van zijn acht kinderen.

Mantovani geeft zelf al aan dat de combinatie van beide werken op één cd niet erg voor de hand ligt, ondanks de hechte ontstaansgeschiedenis. De Kinderszenen zijn uiterst geliefd, de Novelletten zijn door hun verbrokkelde structuur veel minder vaak te horen, zowel in de concertzaal als op geluidsdragers. Duidelijk is dat Mantovani de Schumann van het jaar 1838 in zijn hart gesloten heeft. Zijn kijk op deze vignetten is een uiterst heldere, met een bijpassende sonoriteit die een gezonde basis in de baskant heeft. Op overdreven rubati kunnen we hem niet betrappen, maar hij houdt de grote lijn ondanks de brokkelige opbouw goed in het oog. Wat heel verhelderend werkt zijn de relatief korte pauzes tussen de verschillende onderdelen, waardoor de overeenkomst tussen de Novelletten en de Kinderszenen zonneklaar wordt. De vormgeving, op basis van een schilderij van Felice Casorati uit 1912 is een pláátje.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links