CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, oktober 2021

(R.) Strauss: Ein Heldenleben op. 40 – Burleske in d, op. 11

Bertrand Chamayou (piano), Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia o.l.v. Antonio Pappano
Warner 9029 50284 • 67' •
Opname: jan. 2018 (Heldenleben, live); okt. 2020 (Burleske), Auditorium Parco della musica, Rome

   

Da Beethovens ‘Eroica' bei unseren Dirigenten so sehr unbeliebt ist und daher nurmehr selten aufgeführt wird, componire ich jetzt, um einen dringenden Bedürfnis abzuhelfen, eine grosse Tondichtung Heldenleben betitelt (zwar ohne Trauermarsch, aber doch in Es-dur. Mit sehr viel Hörnern, die doch einmal auf Heroismus geeicht sind). Richard Strauss

Laat ik mijn criticasters eens voor zijn, moet Richard Strauss hebben gedacht toen hij met de nodige zelfspot bovenstaande regels neerschreef. Toen hij in 1898 in Frankfurt de première dirigeerde van Ein Heldenleben vonden veel critici het inderdaad de monstruositeit van een opgeblazen ijdeltuit, een mening die nog regelmatig te horen valt. Dat heeft niet verhinderd dat Ein Heldenleben al 120 jaar een buitengewoon geliefde partituur is bij orkesten en dirigenten. Het werk is opgedragen aan het Concertgebouworkest en zijn kersverse chef-dirigent Willem Mengelberg, die het op 26 oktober 1899 voor het eerst speelden; de teller staat daar inmiddels op 199. De afgelopen tijd verscheen er zo'n twee maal per jaar een nieuwe opname – gezien de aanzienlijke extra kosten een opmerkelijk feit. Antonio Pappano, chef-dirigent van zowel Covent Garden als het Santa Cecilia Orkest in Rome is de zestig voorbij en presenteert zich hier voor het eerst op cd als interpreet van Richard Straus. Ook wat de opera's betreft heeft hij inzake Strauss (nog) geen discografische sporen nagelaten. Met deze live-opname van Ein Heldenleben neemt hij in één klap een overtuigende revanche. Zijn ervaring als operadirigent zorgt voor een uitvoering die theatrale expressie paart aan symfonische logica. Dat het strijkorkest in de opname de boventoon voert is kennelijk een bewuste keuze – de solo's van concertmeester Roberto González-Monjas liegen er niet om.

Richard Strauss had geniale invallen bij de vleet, maar een van de meest humoristische van de eenentwintigjarige componist is ongetwijfeld de opening van de Burleske voor piano en orkest. Het stuk begint met een motto (een kort thema dat een dominante functie vervult in het verdere verloop) dat solistisch gebracht wordt door de pauken. Een notoir lastig begin, waarvan de accuratesse (een perfecte intonatie) het gehele volgende verloop bepaalt, piano en pauken vormen als het ware een concertant duo, analoog aan een concerto grosso.

De Fransman Bertrand Chamayou (1981) is de ideale solist in dit als Burleske vermomde pianoconcert. In de slotmaten van het werk is het samenspel van pauken en piano tot op de nanoseconde uitgecomponeerd, Pappano en Chamayou laten horen hoe ongelofelijk spannend dat kan klinken.

_________________
*) Als u een goed beeld wilt krijgen van een en ander, zoek dan eens op YouTube naar de verschroeiende uitvoering van Martha Argerich en Claudio Abbado (met beeld!) uit de Berliner Philharmonie.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links