CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, september 2019

(R.) Strauss: Burleske in d, op. 11 (voor piano en orkest) – Duett-Concertino voor klarinet, fagot en strijkorkest – Romanze in Es voor klarinet en orkest – Vioolconcert in d, op. 8

Michael McHale (piano), Tasmin Little (viool), Julie Price (fagot), BBC Symphony Orchestra o.l.v. Michael Collins (klarinet)
Chandos CHAN 20034 • 77' •
Opname: september 2018, Studio 1, Maida Vale, Londen (Duett-Concertino); april 2018, LSO St Luke's, Old Street, Londen (overige werken)

   

De concertante werken van Richard Strauss zijn witte raven op de concertpodia – we hebben het dan uiteraard niet over Don Quichote, met grote solistische partijen voor cello en altviool. Afgezien van de hoornconcerten en een enkele uitvoering van de Burleske voor piano en orkest blijft het behelpen. Op geluidsdragers worden we iets beter bediend, maar ook daar loopt het niet storm, en een cd met uitsluitend concertante werken van de meester ben ik (afgezien van de beide hoornconcerten) nog niet eerder tegengekomen. Het heeft er alle schijn van dat we deze uitgave te danken hebben aan Michael Collins, de meesterklarinettist die hier ook de baton ter hand neemt. De werken omspannen de gehele loopbaan van de componist, van de eerste orkestpartituur, een Romanze die hij op vijftienjarige leeftijd pende, tot zijn instrumentale zwanenzang, het Duett-Concertino uit 1947.

Richard Strauss had geniale invallen bij de vleet, maar een van de meest humoristische van de eenentwintigjarige componist is ongetwijfeld de opening van de Burleske voor piano en orkest. Het stuk begint met een motto (een kort thema dat een dominante functie vervult in het verdere verloop) dat solistisch gebracht wordt door de pauken. Een notoir lastig begin, waarvan de accuratesse het gehele volgende verloop bepaalt, piano en pauken vormen als het ware een concertant duo, analoog aan een concerto grosso. De meest recente concurrerende opname van het werk komt uit Amsterdam, waar Dennis Kozhukhin en het Nederlands Philharmonisch Orkest onder Marc Albrecht in 2017 een opname realiseerden voor het label Pentatone. Ze deden dat in de NedPhoKoepel, een verbouwde kerk, waar de pauken helaas verdrinken in de overtollige galm. In Londen heeft men zijn uiterste best gedaan om de wisselwerking tussen piano en pauken zo helder mogelijk te vangen, en dat is uitstekend gelukt. Als u een goed beeld wilt krijgen van een en ander, zoek dan eens op YouTube naar de verschroeiende uitvoering van Martha Argerich en Claudio Abbado (met beeld!) uit de Berliner Philharmonie.

Het overmoedige vioolconcert van de negentienjarige componist is een partituur die blaakt van zelfvertrouwen en aantoont dat Strauss gezegend was met een aangeboren talent voor instrumenteren. Wat men ook over de muziek kan opmerken, de instrumentatie is meesterlijk. Dat violisten dit werk sinds zijn ontstaan links hebben laten liggen is begrijpelijk (de finale is hondsmoeilijk) maar niet terecht. De meest recente opname (2018) kwam eveneens uit op het label Pentatone, door Arabella Steinbacher en het orkest van de WDR uit Keulen onder Lawrence Foster. Opvallend is dat onder de bestaande opnamen de namen van meesterviolisten uit de afgelopen eeuw ontbreken. Onlangs maakte Tasmin Little bekend dat zij stopt met optreden, en dit zou haar zwanenzang kunnen zijn (maar dat dacht ik bij haar vorige cd, met werken van Amy Beach en Ethel Smyth ook, dus wie weet….). Steinbacher heeft een delicate toon, maar Tasmin Little grijpt vol in de snaren. Ze is een uitstekende violiste die mag bogen op een schitterende carrière, maar hier klinkt ze soms een beetje routineus door een eenvormig vibrato dat op den duur vermoeiend werkt, ook door de vrij directe opname van de viool.

De beide overige werken zijn de pareltjes die deze cd moeten waarmaken, en dat doen ze. De Romanze is bovendien een zeldzame verschijning in de catalogus – ik ken alleen een uitgave op het label Koch; dus niet meer verkrijgbaar. Het Duett-Concertino behoort samen met de Metamorphosen en zijn tegenhanger, de gruwelijk onderschatte Sonatine voor blazers, tot de juwelen die de tachtiger Strauss pende op de grens van het hier en nu. Grappig om te lezen dat de oude componist zijn publiek de hand reikte om de suffige titel Duett-Concertino op te leuken met een verhaaltje over belle en het beest. En het werkt ook nog!

Michael Collins en Julie Price (solofagottiste van het BBC SO) zijn de sterren van deze uitgave, het BBC Symphony Orchestra is een omroeporkest, en dus een ensemble dat altijd op topniveau presteert. De opnamekwaliteit is in het Duett-Concertino ronduit schitterend, wat met de locatie en de kleine bezetting te maken zou kunnen hebben. De overige werken staan er helder op, maar ontberen iets aan ruimte in de klank, wat ook met de locatie te maken zou kunnen hebben.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links