CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, mei 2016

 

Rachmaninov - Préludes (compl.)

Rachmaninov: Prélude in cis, op. 3 nr. 2 - 10 Préludes op. 23 - 13 Préludes op. 32

Lukas Geniusas (piano)

Piano Classics PCL0078 • 76' •

Live-opname: 25 maart 2013, Grand Hall,
Moscow Conservatory

 

 

Rachmaninov - Préludes (compl.)

Rachmaninov: Prélude in cis, op. 3 nr. 2 - Tien préludes op. 23 - Dertien préludes op. 32

Dmitri Levkovich (piano)

Piano Classics PCL0089 • 71' •

Opname: mei 2014, Friedrich-Ebert-Halle, Hamburg

   
 

 


Rachmaninov schreef zijn 24 préludes in alle toonsoorten niet als één geheel, zoals Bach, Chopin en Debussy, maar met horten en stoten. De Tien préludes opus 23 ontstonden in 1903 en pas in 1910 besloot hij de ontbrekende 13 te schrijven; ze werden zijn opus 32. De aanleiding was de prélude in cis-klein opus 3 nr. 2, zonder twijfel de meest populaire creatie van Sergej Rachmaninov. Zelf had hij op latere leeftijd een pesthekel aan dat stuk, een jeugdwerk uit 1892, dat deel uitmaakt van zijn opus 3, de Cinq Morçeaux de Fantaisie, gechreven toen hij negentien jaar was. Het volgende jaar werden ze gepubliceerd, en daarvoor ontving de jonge componist eenmalig veertig roebel. Zijn uitgever verdiende er grof aan, dus die pesthekel hoeft niemand te verbazen. Dat het uiteindelijk wel degelijk om een gesloten cyclus gaat bewijst de laatste prélude in Des, die gebaseerd is op de omkering (g-as-des) van het motief waarmee de eerste begint (a-gis-cis).

Rachmaninov zelf heeft opus 23 een paar maal in zijn geheel uitgevoerd, maar verder speelde hij alleen maar selecties uit zijn préludes. Ook op discografisch gebied zijn uitvoeringen van de complete cyclus vrij zeldzaam, ook al passen ze met gemak op één schijfje. Dat dat hier wel gebeurt is echter niet wat deze cd zo bijzonder maakt. Hier zijn we getuige van een live-opname die van de eerste tot de laatste noot staat als een huis, zonder één gemiste noot, en in het bijzijn van een ademloos luisterende zaal. Het zal kenners wellicht niet verbazen, want

Lukas Geniusas is de kleinzoon van de legendarische pedagoge Vera Gornostaeva, die zijn eerste lerares was en bovendien grote namen als Ivo Pogorelich, Alexander Paley, Vassily Primakov and Sergei Babayan onder haar leerlingen mag tellen. Een trotse oma.

De ongelofelijke rijkdom aan pianotalenten waaraan gelukkig maar geen eind schijnt te komen wordt nog eens benadrukt door het feit dat op hetzelfde label korte tijd later een tweede opname is verschenen van exact hetzelfde repertoire. Aardige bijkomstigheid is dat die gespeeld wordt door een leerling van Sergei Babayan, die op zijn beurt weer een leerling was van de oma van Lukas Geniusas: Dmitri Levkovich. Toch is het verschil in benadering tussen de beide mannen enorm, het feit dat het bij Levkovich om een studio-opname gaat mag daarbij niet vergeten worden. Evenmin als de wonderlijke foto in het boekje waarop hij met een smeulende sigaret tussen de lippen achter de vleugel zit.

Al luisterend dringt de gedachte zich op dat het spel van Levkovich een impulsieve kant heeft, die beter zou passen bij een live-ervaring. Bij herhaald beluisteren gaan de eigen inzichten van de pianist echter al gauw afleiden van de essentie. Een groot nadeel van zijn spel vind ik het 'orkestrale' pedaalgebruik. Toegegeven, het creëert indrukwekkende klankmassa's en er is zeker zorgvuldig over nagedacht, maar het overkoepelende effect is soms gewoon te veel van het goede. Maar nogmaals, wie deze interpratie eenmalig als ware het een recital beluistert, kan heel wel onder de indruk geraken van ook deze Rachmaninov.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links