CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, juni 2014

 

Marius van Paassen - WONDER

 (van) Paassen: I Wonder nr. 1, 3 & 5 - 4 Dances - Houellebecq, reading Lovecraft - Time spaces - More peace - Six Preludes - Laurel and Hardy in Chernobyl - Sonata on freedom - Prelude - Three pieces of time

Marius van Paassen (piano)

Attacca 2013.133.134 2.07' (2 cd's + cd-rom met de bladmuziek)

Opname: febr 2013, Studio van Schuppen, Veenendaal

www.mariusvanpaassen.nl

www.attacca-records.com

 

Marius van Paassen (1952) heeft in de eerste plaats een reputatie als pianist. Een aardige bijkomstigheid is dat zo'n dertig geleden een alleraardigste elpee uitkwam op hetzelfde label, toen nog Attacca Babel geheten. De titel: 'The animal in the 20th century piano music'. Met nu eens niet het Carnaval der dieren, maar volwassen stukken als Oiseaux tristes, Poissons d'or, en de Circus elephant. Ze is heruitgegeven op cd, en wat er zo bijzonder aan is zijn 'Les éléphants' van Alexander Voormolen en de Preludes opus 17 van Bernard van den Sigtenhorst Meyer, acht miniatuurtjes met titels als Kat, Kameel en Marabou. Voormolen laat met zijn olifanten horen dat hij een van de weinige Nederlanders is die op internationaal niveau virtuoze pianomuziek weet te schrijven. Repertoire dat u nergens anders zult tegenkomen, en wonder boven wonder nog steeds verkrijgbaar (Attacca 1989.50).

Na een bloeiende loopbaan op het podium met muziek van anderen begon van Paassen er steeds meer zin in te krijgen om zijn eigen muziek te maken. Hier presenteert hij zelf het resultaat van een kwart eeuw componeren onder de titel WONDER. Die paraplu is ingegeven door de titel van enkele preludes uit de bundel 'I wonder', die je hier moet vertalen met 'ik vraag me af': wat gebeurt er als ik aan de piano ga zitten en mijn fantasie de vrije loop laat? Het oudste stuk op deze uitgave is 'Laurel and Hardy in Chernobyl' (1988), het jongste 'Houellebecq reading Lovecraft' (2011). Dat dit juist twee anecdotische titels zijn is overigens niet kenmerkend voor de inhoud van de beide cd's. De hoofdmoot bestaat in de eerste plaats uit abstractere vormen: Preludes, Dansen en een Sonate. Beluistering leert dat van Paassen zich in het hedendaagse 'postmodernisme' als een vis in het water voelt. Hij combineert zijn rijke pianistische ervaring met de oogst van het minimalisme en de wereld van de jazz. De virtuose pianoklanken zoals die in het Parijs van de jaren twintig geklonken hebben worden moeiteloos gecombineerd met de verworvenheden van minimalisten als John Adams en Simeon ten Holt. Daarbij moet direct opgemerkt worden dat er van epigonisme geen sprake is, en dat komt simpelweg door de improvisatorische 'stream of consciousness' die aan deze stukken ten grondslag ligt, en het voor de luisteraar makkelijk maakt om de ideeënstroom te volgen, ook als het idioom de dissonant niet schuwt.

Een en ander wordt gepresenteerd in een prachtig ontworpen digipack, maar ik geef u wel de raad om het losse boekje met een elastiekje aan de verpakking vast te maken, anders raak je dat gegarandeerd binnen de kortste keren kwijt. Als extra biedt deze uitgave de bladmuziek van de gespeelde werken op een derde schijf, waar alles in pdf formaat meegelezen, of beter nog, gespeeld kan worden. Overigens moet je dan van goeden huize komen, makkelijk zijn deze noten allerminst. Opvallend is het gedetailleerde gebruik van het middelste pedaal, door Victor Borge ooit gekarakteriseerd als 'the pedal in the middle is there to keep the other two apart'. Heel kort door de bocht dient het ervoor om bepaalde lage snaren mee te kunnen laten resoneren zonder ze aan te slaan. Uiteraard heeft van Paassen er zelf niet de minste moeite mee, en hij heeft bovendien een schitterende Fazioli vleugel tot zijn beschikking, die tijdens de opnamesessies keurig werd bijgehouden door pianotechnicus Evert Snel. Jochem Geene zorgde voor een natuurlijke opname die precies bij deze muziek past: het is alsof Marius van Paassen met zijn Fazioli in uw huiskamer is neergestreken om u te onderhouden met zijn klankvondsten en zijn virtuositeit.

Tot slot een verzoeknummer: de 'Tableaux des Pays-Bas' van Alexander Voormolen in een uitvoering door Marius van Paassen. Voordat het te laat is.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links