CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, augustus 2018

 

Nielsen: Symfonie nr. 3 op. 27 (Sinfonia Espansiva)* - Symfonie nr. 4 op. 29 (The Inextinguishable)

Estelle Gomez (sopraan)*, John Taylor Ward (bariton)*, Seattle Symphony o.l.v. Thomas Dausgaard
Seattle Symphony Media SSM1017 • 71' •
Live-opname: 12 & 14 november 2015 (nr. 4), 8, 9 & 10 juni 2017 (nr. 3), Benaroya Hall, Seattle, Washington

   

Het orkest van Seattle werd door Gerard Schwarz tijdens zijn chefdirigentschap vakkundig op de discografische kaart gezet. In een turbulent tijdperk, waarin de unions (vakbonden) het maken van cd-opnamen aan stringente voorwaarden verbonden, maakte men in Seattle een lange neus naar die gewoonte. Met als gevolg een schitterende oogst aan opnamen van Amerikaanse symfonische muziek, opgenomen voor het label Telarc. Toen het met Telarc ook moeilijk ging en de licenties afliepen, werden de rechten doorverkocht aan het label Naxos. Een weldaad voor verzamelaars aan deze kant van de grote plas. De symfonieën van Howard Hanson, David Diamond, Walter Piston en nog veel meer Amerikaanse componisten werden zo aan onze muzikale horizon toegevoegd. Schwarz spande zich tijdens zijn tenure ook in voor de bouw van een gloednieuwe concertgebouw, de Benaroya Hall.

Schwarz werd na een chefschap van zesentwintig jaar in 2011 opgevolgd door de Fransman Ludovic Morlot, een maestro die door zijn programmering de bijnaam mr-mix-it-all verwierf. Het klinkende resultaat verscheen inmiddels niet meer op Telarc, maar werd door het orkest uitgebracht op een eigen label: Seattle Medea. Dutilleux is een van de componisten die er wel bij voer. Morlot zal in het seizoen 2019/20 worden opgevolgd door de Deen Thomas Dausgaard, die er al sinds 2013 actief was als vaste gastdirigent. Met als gevolg dat nu Carl Nielsen in beeld komt als componist van dienst. Deze cd met twee van de bekendste symfonieën van Nielsen, de Derde en de Vierde, bracht het orkest vorig jaar uit.

Een uitstekend orkest en een dirigent die dit repertoire van buiten kent zou exemplarische uitvoeringen moeten opleveren, en toch is dat net niet gelukt. Aan het orkest heeft het niet gelegen - er wordt meer dan uitstekend gespeeld. De fenomenale precisie die daarvan het gevolg is verhinderd echter dat op gewenste momenten (de climax van de wals in het eerste deel) de vlam niet in de pan wil slaan. Bovendien intoneert sopraan Estelle Gomez in de Derde symfonie aan de onzekere kant. Dausgaard krijgt ook geen hulp van het opnameteam: door de live-situatie zitten de microfoons boven op het orkest, dus het ontbreekt niet aan details, maar wel aan de broodnodige atmosfeer.

Leonard Bernstein zette in de jaren zestig Carl Nielsen internationaal op de kaart, met prachtopnamen van de Derde en de Vijfde symfonie. Een live-opname met het Kongelige Orkest van Denemarken is nog steeds te zien op youtube - Bernstein is dan 47 en op zijn best. Deense orkesten en dirigenten hebben een lange historie met Nielsen, te beginnen met Erik Tuxen en Emil Telmanyi. Zij waren verantwoordelijk voor de postume revisies van de symfonieën zoals wij ze tot nu toe kenden. Dausgaard presenteert hier de nieuwe kritische uitgave van de partituren, en doet dat buitengewoon overtuigend. Zonder partituur zal de gemiddelde luisteraar geen verschil horen tussen de oertekst en de geredigeerde uitgave, maar voor wie wat dieper wil graven is dit een prachtig hulpmiddel. Hij was niet de eerste, Michael Schønwandt nam in 1999 de nieuwe editie van de complete symfonieën op voor het Deense label Da Capo, een uitgave die zo'n tien jaar later opnieuw verscheen op Naxos. Vergelijking leert dat Schønwandt met het Danish National Symphony Orchestra eveneens een uitstekend orkest tot zijn beschikking heeft, maar bovenal een bovengemiddelde greep op de materie heeft. Bij hem is de 'wals' op het hoogtepunt van het eerste deel van de Derde symfonie werkelijk een apotheose en de doorvoelde vertolking van deel drie is al even overtuigend.

De opnamen in Seattle zijn tijdens concerten gerealiseerd, en afgaande op het enthousiaste meegesneden applaus was de indruk ter plekke een heel andere. Daar kan men zich gezien voornoemd micromanagement van de opnametechnici zeker iets bij voorstellen.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links