CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, februari 2017

 

Mendelssohn: Vioolsonate in F, MWV Q26

Stravinsky: Suite Italienne

Prokofjev: Vioolsonate nr. 2 in D, op. 94a

Ning Kam (viool), Liebrecht Vanbeckevoort (piano)

Et'cetera KTC 1582 • 64' •

Opname: nov. 2016, Academiezaal Sint-Truiden (België)

 

Ning Kam is afkomstig uit Singapore, maar nadat ze in 2001 de publieksprijs won op de Koningin Elisabethwedstrijd is ze in België gebleven. In 2011 werd ze concertmeester en artistiek leider van het Kamerorkest Brugge. Vorig jaar maakte ze in die functie voor Et'cetera een cd met de Serenade van Tsjaikovski en een nieuw werk van Rafaël D'Haene - ik heb hem hier besproken. Op dit album met vioolsonates van Mendelssohn, Stravinsky en Prokofjev werkt ze samen met een andere Elizabeth-laureaat, de Belg Liebrecht Vanbeckevoort; hij won in 2007 eveneens de publieksprijs.

Over de vioolsonates van Mendelssohn bestaan veel misverstanden. Zo wordt in de toelichting bij deze cd gesuggereerd dat Mendelssohn twee sonates naliet, terwijl dat er drie zijn. Elders las ik dat de sonates in een tijdspanne van acht jaar zijn ontstaan. Alweer mis. De eerste gepubliceerde sonate, opus 4 in f, ontstond in mei/juni van het jaar 1823 en werd een jaar later gepubliceerd. Over de beide andere sonates heerst vooral verwarring omdat ze beide in de toonsoort F-groot staan, en posthuum werden gepubliceerd. Mendelssohn schreef de eerste van de twee in 1820, toen hij nog maar elf jaar oud was. In de toelichting wordt beweerd dat hij het werk in 1838 opnieuw oppakte en begon aan een uitgebreide revisie. Niet dus. In 1838 schreef hij een gloednieuwe sonate voor de concertmeester van 'zijn' orkest, het Gewandhausorchester. Een ambitieus werk, dat overkomt als een voorstudie voor het vioolconcert, dat eveneens voor die concertmeester, niemand minder dan Ferdinand David, werd geschreven. Yehudi Menuhin ontdekte het manuscript en zorgde voor een redactie die in 1953 werd gepubliceerd. Pas in 1977 verscheen de vroege sonate uit 1820 voor het eerst in druk.

Zowel bij de Suite Italienne van Stravinsky als de Tweede vioolsonate van Prokofjev gaat het om bewerkingen. Toen Igor Stravinsky op aanraden van zijn uitgever Schott kennismaakte met de violist Samuel Dushkin was dat vooral om de componist ertoe te brengen een vioolconcert te schrijven. Dat is gelukt, en in het kielzog daarvan ontstond een 'vioolsonate' - het Duo Concertant. De samenwerking met Dushkin resulteerde ook nog in de Suite Italienne, een arrangement voor viool en piano van de Pulcinella Suite, Stravinsky's vrijmoedige kijk op de achttiende eeuw. Toen Prokofjev alsmaar treuzelde met de aflevering van een vioolsonate die hij aan David Oistrakh had beloofd suggereerde de vioolvirtuoos dat een vioolversie van de fluitsonate wellicht een ideetje was? Oistrakh verzorgde de redactie en opus 94b was geboren.

Drie werken die langs een omweg het podium bereikten. Zo blijkt dat er tussen deze ogenschijnlijk toevallige keuze wel degelijk een verbindend lijntje loopt. Maar het gaat natuurlijk om het spel van - in de eerste plaats - Ning Kam. Daarom wekt het verbazing dat er op haar website niets over deze nieuweling te lezen of te horen valt. Toch heeft ze alle reden om trots te zijn op dit album, dat in alle opzichten prachtig geslaagd is. Bovendien is de competitie in deze werken weliswaar aanwezig, maar er blijft voldoende ruimte voor nieuwe inzichten. Binnen ons taalgebied springen drie uitgaven eruit. Simone Lamsma opende haar eerste solo-album voor Challenge eveneens met deze sonate van Mendelssohn, die ze een bijna orkestrale allure meegaf - Kam kiest voor een wat kamermuzikaler benadering. De Suite Italienne werd door zowel Isabelle van Keulen (1989, Philips) als Liza Ferschtman (2004, Brilliant) opgenomen, maar beide titels zijn alleen nog tweedehands te vinden. De tweede sonate van Prokofjev werd door grote namen vastgelegd, inclusief opdrachtgever David Oistrakh; Ning Kam kiest voor een fijnbesnaarde benadering die het meer in de richting van Joseph Szigeti zoekt. Pianist Liebrecht Vanbeckevoort heeft zijn sporen inmiddels ruim verdiend met een groeiende discografie. Hij ontpopt zich hier als de ideale partner. De opnamelocatie, de Academiezaal in Sint-Truiden, is geknipt voor dit repertoire.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links