CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, december 2014

 

Daan Manneke 75 jaar

Manneke: Faux Bourdon (viool solo) - Arc I (strijkkwartet) - Soyons plus vite (klarinet solo) - Tombeau pour Ton de Leeuw (cello solo) - Seven Last Words (oratorium voor koor en harmonium)

Ingrid van Dingstee (viool), Van Dingstee Kwartet, Coen Stuit (klarinet), Ewout van Dingstee (cello), Studio Chorale o.l.v. Hans Leenders, Dirk Luijmes (harmonium)

Quintone Q14005 58'

 

Het is me met de paplepel ingegoten. Maar die paplepel ben je zelf. Daan Manneke.

Daan Manneke heeft een mooi etiket opgeplakt gekregen: componist van de ruimte. Ooit heb ik een andere eretitel voor hem bedacht: onze twintigste-eeuwse Sweelinck. We zijn inmiddels al in de eenentwintigste eeuw en Daan Manneke componeert er nog lustig op los. De vergelijking met zijn grote vakbroeder zet hij ook op deze uitgave om in noten die diep in ons muzikale bewustzijn verankerd zijn. Dezelfde psalmmelodieën waaraan Jan Pieterszoon zich laafde zijn in het oratorium De Zeven Kruiswoorden ook voor Daan een rijke bron van inspiratie. De Kruiswoorden dateert uit 2010, en is het jongste werk en de raison d'être van deze uitgave. Even een prozaïsche opmerking tussendoor: de lengte van de Kruiswoorden is niet de aangegeven 37:09, maar 20:35. Voor diegenen die het mocht interesseren staat onderaan de bespreking een link naar de complete partituur, uitgegeven bij Annie Bank. De noten van Manneke zijn niet de vertroostende klanken die we zo langzamerhand van Litouwen tot Oregon over ons uitgestort krijgen in de vorm van instant gratification. De composities van Eric Whitacre en Morten Lauridsen die ogenblikkelijk een gevoelige snaar in ons wezen raken dragen ook iets met zich mee van wat je in de fimwereld een tearjerker noemt. Ontroerend op het eerste gezicht, maar niet voor al te veel herhaling vatbaar - dan drogen de tranen snel op. De grote 'oratoria' van Manneke doen het omgekeerde: naarmate je er vaker naar luistert neemt de herkenning en daarmee de ontroering onverbiddelijk toe. Niet alleen hier, maar ook in het indrukwekkende Cantique de Pascal, dat te horen is op de vorige uitgave van Quintone (Q09002 en hier besproken) - die sierde de zeventigste verjaardag van de meester.

Daan Manneke

Want een meester is hij, niet alleen in zijn kunst, maar ook in zijn gilde, dat hij decennialang uitoefende aan het Amsterdams Conservatorium - jawel, Sweelinck Conservatorium - en waar hij honderden jonge musici inspireerde en de weg wees. De betrokkenheid met al die leerlingen blijkt uit de rest van deze cd. Faux Bourdon, oorspronkelijk voor altfluit werd door zijn compositieleerling en vioolvirtuoos Marijn Simons bewerkt voor het eigen instrument. Het Van Dingstee Kwartet maakt zich al jaren sterk voor Manneke, en speelt hier het eerste strijkkwartet, Arc I - de vorige Quintone uitgave opende met Arc III. Klarinettist Coen Stuit maakte een versie voor zijn instrument van Soyons plus vite , oorspronkelijk geschreven voor sopraansaxofoon. Een schitterende vondst is de overgang naar het volgende stuk: op de fluistererende slotnoot van de klarinet volgt op dezelfde toonhoogte in het diepste octaaf de bijna onhoorbare inzet van de cello. Met een Tombeau bewijst Manneke de laatste eer aan zijn leraar en vriend, Ton de Leeuw.

Het is prachtig dat het label Quintone deze beide verjaardagen luister bijzet, en er is ook op andere fronten de nodige aandacht, maar het is eeuwig zonde dat een groot deel van Mannekes oeuvre alleen maar na lang zoeken in tweedehandsbakken op internet of platenmarkt terug te vinden is. Ik heb het dan over de cd's die Wijnand van Hoof uitbracht op zijn Rotterdamse label Erasmus. Met de teloorgang van zijn prachtwinkel in Donner stierf ook een dapper en bijzonder label, door verzamelaars steeds warmer gekoesterd.

Daan Manneke (Kruiningen, 1939) werd op 7 november j.l. vijfenzeventig jaar. Driewerf hoera.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links