CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, januari 2016

 

Kapustin: Pianosonate nr. 1 op. 39 - Concertetudes op. 40 nr. 1 en 7- Bagatellen op. 59 nr. 6 en 9 - Pianosonate nr. 7 op. 64 - Pianovariaties op. 41

Sun Hee You (piano)

PianoClassics PCL0098 66'

Opname: januari 2015 - Studio I Musicanti, Rome

https://www.youtube.com/

https://www.youtube.com/

   

Via de eerste van de bovenstaande links kunt u kennismaken met Nikolai Kapustin, pianovirtuoos, jazzpianist en componist; hij speelt zijn Impromptu opus 66 nr. 2.

Kapustin mag in 1937 zijn geboren, zijn muziek is pas in de eenentwintigste eeuw echt tot ons doorgedrongen, en dan nog slechts mondjesmaat wanneer je zijn enorme productie in aanmerking neemt. In 2000 kwam op het label Hyperion een cd uit met werk van Kapustin, gespeeld door Marc-André Hamelin. Als er één schaap over de dam is volgen er meer, en zo zijn er de laatste jaren nog een aantal cd's verschenen, onder andere op de labels Naxos en PianoClassics. Kenners die van het bestaan van Kapustin wisten speurden al langer ijverig naar opnamen van de meester zelf, uitgebracht in de Soviet Unie of wat daarvan over is. Kapustin is afkomstig uit de Oekraïne, ontving een gedegen opleiding aan het Moskous Conservatorium bij de fameuze Alexander Goldenweiser, en raakte verslingerd aan de jazz. Maar dan wel op een heel curieuze wijze: Kapustin improviseert niet, maar hij componeert. Eigenlijk is hij dus per definitie geen jazzmuzikant, maar toch werkte hij lang als pianist mee in de Russische Big Band van Oleg Lundström. Voor die groep maakte hij arrangementen en schreef hij originele werken. Zodra hij het zich kon permitteren trok hij zich terug uit het amusementsleven en hield hij zich uitsluitend nog bezig met componeren, vooral van pianonuziek. Zo zijn er van zijn hand inmiddels twaalf pianosonates, Vierentwintig Preludes opus 53, Vierentwintig Preludes en Fuga's opus 82, Acht Etudes opus 40, Tien Bagatellen opus 59 en stapels losse werken verschenen. Een klein deel daarvan is nu op cd's verkrijgbaar, maar van zijn pianoconcerten is op geluidsdragers nog geen spoor te bekennen (youtube heeft wel het een en ander).

Naar eigen zeggen is Oscar Peterson (1925-2007) een belangrijke inspirator geweest, naast grootheden als Duke Ellington en Erroll Garner. De Russische pianist Nikolai Petrov, die ook werk van Kapustin op zijn repertoire heeft, vertelt in een interview dat hij in het begin van de jaren vijftig iedere avond luisterde naar de radio-uitzendingen van 'The Voice of America' en zelf jazz begon te spelen. Hij werd erom van school gestuurd, en hij was de enige niet. Petrov vertelt ook dat Kapustin een meesterpianist is, die het klavier geheel vanuit de traditie van Skrjabin en Prokofjev beheerst, maar daar zijn eigen dimensie aan toevoegt. Als componist blijft hij keurig binnen de lijntjes van de klassieke vormen, maar zijn vocabulaire heeft onmiskenbaar een tik van de jazzmolen meegekregen. Alles is echter tot de laatste noot uitgeschreven, en ruimte om te improviseren, bijvoorbeeld in een cadens, geeft hij niet.

Voor echte jazzpianisten is er dus geen bal aan, maar voor concertpianisten die wel eens wat anders willen vormt dit oeuvre een forse uitdaging - het is hondsmoeilijk en het vraagt een behoorlijke dosis extra inlevingsvermogen. Gelukkig zijn er pianisten als de jonge Koreaanse Sun Hee You, die kennelijk goed geluisterd heeft naar de meester zelf en zijn grote voorbeeld Oscar Peterson. Op youtube staat een aardige clip, waarin ze de eerste van de Etudes opus 40 speelt, ingebed in een raamvertelling die een aardig alternatief biedt voor het fenomeen muziekvideo, neem vooral een kijkje. Sun Hee You heeft alles in huis wat voor deze partituren vereist wordt, plus dat zeldzame verschijnsel dat nu eenmaal onontbeerlijk is in de jazzmuziek, een ondefinieerbaar gevoel voor timing. Oscar Peterson had het, Kapustin heeft het en Sun Hee You heeft het van ze geleerd. Een prachtige cd om kennis te maken met de wondere wereld van Nikolai Kapustin.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links