CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, mei 2024

Farrenc: Symfonie nr. 3 in g, op. 36

Schumann: Symfonie nr. 3 in Es, op. 97 (Rheinische)

Philzuid o.l.v. Duncan Ward
Fuga Libera FUG 824 • 63' •
Live-opname: 4 nov. 2022, Concertzaal Tilburg & 5 nov. 2022, Muziekgebouw Eindhoven (Farrenc); 25 mei 2023, Muziekgebouw Eindhoven, 26 mei 2023, Theater Breda & 28 mei 2023, Concertgebouw Amsterdam (Schumann)

 

De Britse dirigent Duncan Ward (1989) is sinds 2021 chef-dirigent van Philzuid, de nieuwe naam van philharmonie zuidnederland. Dit is de derde cd die onder zijn leiding werd opgenomen - de beide vorige heb ik hier eveneens besproken. Toen merkte ik op dat er in het boekje geen aandacht werd geschonken aan de levensloop van Ward, ondanks de beschikbaarheid van lege pagina's. Dat is ook hier het geval. Zeer ten onrechte, want Ward maakt opnieuw een uitstekende indruk, niet alleen op deze nieuwkomer, maar ook op YouTube, waar een video-opname beschikbaar is van het Zondagochtendconcert in het Concertgebouw op 28 mei 2023. Hij dirigeert daar uit het hoofd, en brengt zijn musici met aanstekelijk enthousiasme tot uitstekende prestaties. Bovendien is hij ook als componist bepaald niet onverdienstelijk actief. Op deze uitgave presenteert hij live-registraties van twee symfonieën die op twee jaar afstand van elkaar in première gingen: de Derde van Louise Farrenc (in 1849) en de Derde van Robert Schumann (in 1851).

Louise Farrenc is een van de weinige componerende vrouwen die zich tijdens hun leven mochten verheugen in een succesvolle carrière. Ze werd geboren in 1804 als Louise Dumont, trouwde met muziekuitgever Aristide Farrenc en maakte naam als pianovirtuoos. Als compositieleerling van Anton Reicha staat ze geheel in de instrumentale traditie van Haydn en Beethoven, terwijl het Parijs van haar tijd onverkort in het teken stond van de opera. Niettemin boekte ze vooral met haar Derde symfonie, gecomponeerd in 1847 en in première gebracht door het orkest van het Parijse Conservatorium een eclatant succes. Aan dat Conservatorium was ze de laatste decennia van haar leven werkzaam als de enige vrouwelijke docent (met alleen vrouwelijke leerlingen..). Ze overleed in 1875. In het muzikale klimaat van haar tijd nam ze bewust een risico door symfonieën en groot bezette kamermuziekwerken te componeren. Haar muzikale vocabulaire is gestoeld op de Duitse traditie, in deze Derde symfonie duidelijk geïnspireerd door de Haydn van de Londense symfonieën. De bezetting is met slechts twee hoorns als koperblazers bewust klein gehouden.

Robert Schumann trok als jonge componist de aandacht met spraakmakende pianowerken en liederen. Echtgenote Clara wist hem te overtuigen om zich te laten horen in grotere bezettingen, met als resultaat een drietal symfonieën die met wisselend succes werden ontvangen. Pas bij de vierde en laatste poging lukte het hem om zijn publiek te overtuigen. De nummering veroorzaakt hier enige verwarring, omdat de chronologisch tweede symfonie pas na een uitgebreide revisie als nummer vier in druk verscheen. De Derde heeft als bijnaam de Rheinische meegekregen, maar die naamgeving stamt niet van Schumann zelf. Een bootreis langs de Rijn van zijn woonplaats Düsseldorf naar Keulen, een paar maanden voor het ontstaan van de symfonie in november/december 1850, bracht zijn omgeving wellicht op een idee. Het is een vijfdelig werk waarvan het vierde deel, Feierlich, volgens tijdgenoten een verklanking is van de kerkelijke plechtigheid in de Dom van Keulen. Het is echter allerminst zeker dat Schumann en Clara die plechtigheid bijwoonden. Hoe dan ook, de première van het werk in februari 1851 in Düsseldorf was een publiekssucces, zodanig dat er binnen enkele weken een tweede uitvoering plaatsvond. De symfonie is de geschiedenis ingegaan als de Rheinische en is lange tijd met stip de meest gespeelde van de vier symfonieën gebleven.

De live-opnamen werden gerealiseerd op vier verschillende podia, die akoestisch nu niet bepaald op elkaar lijken. Ze zijn naadloos aan elkaar gemonteerd door niemand minder dan producer Jacob Händel, die gezorgd heeft voor een overtuigende luisterervaring.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links