CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, oktober 2021

Bach: Die Kunst der Fuge BWV 1080

Christiaan Ingelse (orgel)
Diamond Line 145620 • 57' + 61' • (2 cd's)
Opname: sept. 2020, Nikolauskirche, Rosenheim (D)

 

‘Die Kunst der Fuge' is het muzikale credo van de ‘vijfde evangelist' Johann Sebastian Bach, ontstaan in zijn laatste levensjaren en een jaar na zijn overlijden in druk uitgegeven. De afsluitende tripelfuga is op enige tientallen maten na onvoltooid gebleven en heeft zo aanleiding gegeven tot een overdreven mythevorming, waaraan zijn zoon Carl Phillip Emanuel ijverig bijdroeg – van hem stamt de toevoeging ‘ Über dieser Fuge ist der Verfasser gestorben'. Organist en componist Christiaan Ingelse (Haarlem, 1948 en 30 jaar organist van de Sint Jan te Gouda) heeft zijn eigen oplossing aangedragen, die korte metten maakt met de mythe, en de laatste fuga van een logisch slot voorziet met de ultieme terugkeer van het hoofdthema van de fuga als bekroning op de drie voorgaande thema's. De tracklist spreekt dan ook terecht van een ‘Quadrupel fuga'. Ingelse is op YouTube in de Sint Jan te zien en te horen in een grote selectie uit ‘Die Kunst', inclusief de voltooide fuga en een gesproken toelichting. Voor de registratie op cd nam hij zowel de voltooide als de onvoltooide versie op, en voegde als bonus het koraal ‘Vor deinem Thron tret ich hiermit' toe – door Emanuel in de gedrukte versie als afsluiting opgenomen. Gustav Leonhardt heeft overtuigend aangetoond dat Bach ‘Die Kunst der Fuge' bedoeld heeft voor het klavecimbel, en de keuze voor het orgel lijkt dan ook voor de hand liggend, maar komt in de praktijk verrassend weinig voor. In veel registraties van de complete orgelwerken van Bach ontbreekt ze doodgewoon. Ingelse heeft het werk ‘vertaald' naar een orgel met een pedaalpartij, maar houdt zich daarbij exact aan de originele notentekst. Hij koos voor een instrument met een modern barokke factuur, gebouwd door de Nederlandse firma Reil, dat zich bevindt in de Nikolauskirche te Rosenheim, Duitsland. Zijn spel is technisch tot in de puntjes afgewerkt, het instrument staat fraai in de ruimte, en de klank blijft ondanks de ruime nagalm aangenaam doorzichtig. Een uitgebreide toelichting kunt u downloaden bij www.christiaaningelse.nl.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links