CD-recensie

René Jacobs tussen muziek en drama:

Mozart: Idomeneo

 

© Paul Korenhof, augustus 2009

 

 

Mozart: Idomeneo KV 366.

Richard Croft ( Idomeneo ), Bernarda Fink (Idamante), Sunhae Im (Ilia), Alexandrina Pendatchanska (Elettra), Kenneth Tarver (Arbace), Nicolas Rivenq (Gran Sacerdote), Luca Tittoto (La Voce), RIAS Kammerchor, Freiburger Barockorchestrer o.l.v. René Jacobs.

Harmonia Mundi HMC 902036.38 (3 cd's)

Opname: december 2008

+ dvd The making of...)


Het nieuwste deel in de cyclus Mozart-opera's die René Jacobs in samenwerking met de WDR opneemt voor Harmonia Mundi, verleidt tot een opmerkelijke constatering. Dat deze uitvoeringen allerwege met groot enthousiasme zijn ontvangen, mag bekend worden verondersteld. Toch zijn er af en toe ook stemmen die aarzelen of duidelijke vraagtekens plaatsen en schrijver dezes - laat ik dat vooropstellen - behoort tot die groep. Het opvallende is dat de twijfels en bedenkingen vooral de drie Da Ponte-opera's betreffen en het minste La clemenza di Tito. De kritiek betrof daarbij overwegend het dramaturgische aspect, want muzikaal oogstten de uitvoeringen vrijwel altijd grote lof en een kwalificatie als 'opwindend' was in vrijwel alle besprekingen terug te vinden.

Hoewel het boekje bij deze Idomeneo en ook de uitgebreide, drie kwartier durende dvd die gratis wordt meegeleverd, veel aandacht besteden aan het libretto, ligt bij Jacobs het drama toch kennelijk vooral in de muziek. Het leidde bij zijn opnamen van de Da Ponte-opera's , vooral bij Le nozze di Figaro en Don Giovanni tot dramatische inconsistenties (zie LINK en LINK), maar bij La clemenza di Tito , een werk met een dramatisch onevenwichtig libretto, zorgde die concentratie juist voor enorme spanningsbogen. Bij Idomeneo is het resultaat wisselend. De afzonderlijke muzieknummers worden stuk voor stuk consequent en met een eigen spanningsboog opgebouwd, maar de doorgaande lijn waar het drama toch om vraagt, wordt hier en daar doorbroken.

Een zekere scheiding tussen 'muziek' en 'drama' zien we trouwens ook in de manier waarop Jacobs de partituur musicologisch tegemoet treedt. Daarbij overheerst een grote aandacht voor de instrumentale detail, in dit geval zelfs resulterend in de vervaardiging van speciale klarinetten in B die Mozart oorspronkelijk had voorgeschreven voor het koor 'Placido è il mar' en voor Ilia's aria ' Zeffiretti lusinghieri '. Ook de zogenaamde vrijheid die 18de-eeuwse musici genoten, krijgt bij Jacobs alle kans, iets wat vooral resulteert in improvisaties in het continuo, onder meer aan het begin van de eerste akte, waar we de fortipiano een minuut lang horen concerteren. Mij is dat te veel van het goede en ik vind het bovendien onbegrijpelijk van een dirigent die zijn solisten iedere vrijheid ontzegt, zelfs in die mate dat hij bijvoorbeeld een zangeres die zich kort geleden in een opera van Händel ook maar iets van - mijns inziens zeer legitieme - '18de-eeuwse vrijheden' veroorloofde, meteen uit zijn ensemble verwijderde.

Vocaal staat de uitvoering op een niveau dat vrijwel volledig beantwoordt aan de kracht van deze schitterende partituur. De fraai gezongen Idamante van Bernarda Finck kon misschien iets meer dramatiek en individualiteit gebruiken, terwijl Richard Croft in de titelrol de muziek van de getormenteerde vorst misschien iets te weinig kleuren meegeeft. Muzikaal valt op hun prestaties echter weinig af te dingen en dat geldt nog minder voor de Sunhae Im als een warm lyrische Ilia . Voor echte dramatiek kunnen we terecht Alexandrina Pendatchanska , die haar Elettra helemaal opbouwt vanuit de lyriek, als een voorloopster van Donna Elvira , en die zich ook in haar uitbarstingen van jaloezie en woede niet laat verleiden tot zelfs maar een spoor van hysterie. Speciale vermelding verdient bovendien de krachtige Arbace van de tenor Kenneth Tarver , die hier bij wijze van uitzondering weer eens allebei zijn aria's te zingen krijgt.

De opname (door de WDR) verdient alle lof, evenals de presentatie met de reeds vermelde extra dvd. Een ander extraatje is het ballet aan het slot, of beter: het alternatieve slotkoor 'Hai vinto amore', dat als appendix aan de uitvoering werd toegevoegd.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links