CD-recensie

 

© Kees de Leeuw, februari 2009

 

 

Schnyder von Wartensee: Ouverture in c - Symfonie nr. 3 (Militšrsinfonie).

Wűrtembergische Philharmonie Reutlingen o.l.v. Christopher Fifield.

Sterling CDS 1073-2 • 53' •

 

 

 


Het Zweedse label Sterling dat zich afficheert als het romantisch label is gespecialiseerd in het uitbrengen van cd's met vooral concerten, symfonieŽn en andere orkestwerken uit de negentiende en twintigste eeuw. Beperkte de uitgaven zich aanvankelijk vooral tot Zweden, inmiddels is de blik verruimd en er is bijvoorbeeld een serie met Duitse romantici, maar ook de Zwitserse muziek wordt niet vergeten. Mijn associaties met Zwitserland en klassieke muziek waren tot voor kort vooral beperkt tot Guillaume Tell van Rossini en de Zwitserse componist Frank Martin. Dankzij Sterling zijn er nu cd's met werk van de Zwitsers Hermann Suter, Hans Jelmoli, Pierre Maurice, …mile Jaques-Dalcroze, Fritz Brun en vooral Hans Huber. Een tamelijk recent verschenen cd is geheel gewijd aan Franz Xaver Schnyder von Wartensee (1786-1868).

 
  Slot Wartensee

Schnyder von Wartensee werd geboren in Luzern. In 1811 studeerde Schnyder von Wartensee in Wenen bij Johann Christoph Kienlen, een leerling van Cherubini. Hij had gehoopt zijn muziekstudie te vervolmaken bij Van Beethoven, maar dat lukte niet. De studie bij Kienlen werd, waarschijnlijk voortijdig, afgebroken door een grote brand in Wenen in 1812 waardoor Schnyder von Wartensee al zijn bezittingen verloor. Daarop keerde hij terug naar het slot Wartensee aan de Sempachersee van zijn ouders, een erfenis die echter ook grote schulden met zich meebracht. De componist werkte daarom korte tijd als zangleraar aan het pedagogische instituut van Pestalozzi in Yverdon. Later kon pedagoog Friedrich Wilhelm August FrŲbel gebruik maken van het slot Wartensee om een school te vestigen waar hij zijn opvoedkundige ideeŽn realiseren kon. Dat Schnyder von Wartensee een sterke interesse in opvoeding, kunst en wetenschap had blijkt uit de oprichting van een stichting met zijn naam, ter bevordering van deze disciplines. Ondanks zijn verbondenheid met Zwitserland en zijn inzet voor het muziekleven woonde hij de laatste twee decennia van zijn leven in Frankfurt am Main. Hier was zijns inziens een voortreffelijk orkest, onder leiding van Franz Josef Messer. Dit orkest gaf waarschijnlijk de premiŤre van zijn derde symfonie.

 
  Franz Xaver Schnyder von Wartensee (1786-1868).

Gezien de leefjaren van Schnyder von Wartensee kan men twijfelen aan het predicaat romantiek en dat blijkt zeer terecht. Zowel de ouverture als de symfonie lijken veel meer geŽnt op muziek van Haydn, Schubert en - in wat mindere mate -† Mozart dan op† romantische muziek. En hoewel Schnyder von Wartensee graag bij Van Beethoven gestudeerd had, in deze werken is daar toch minder van te horen.† De ouverture (1818) is prettig om naar te luisteren, maar klinkt ernstiger dan men meestal van dit genre gewend is. De Militšrsinfonie is geschreven in 1848, het jaar waarin Zwitserland een bondsstaat werd na diverse oorlogen. Misschien verklaart dit het serieuze karakter van het werk. De compositie doet door onder meer trompetfanfares, pregnant slagwerk inderdaad denken aan de 'Turkse' militaire symfonie, zoals wij die van Joseph Haydn kennen. De vergelijking is bijna onontkoombaar en die valt in het voordeel van Haydn uit. Zijn werk is levendiger en afwisselender, hoewel ook Schnyder von Wartensee ook niet geheel van talent ontbloot was. De wat ingetogen, niet erg levendige uitvoeringen van de Wűrtembergische Philharmonie Reutlingen onder Christopher Fifield dragen niet bij aan de waardering voor deze composities van Schnyder von Wartensee.† Jammer, want met een ander orkest en vooral een andere dirigent was er meer te maken geweest van deze toch niet onaardige muziek. ††


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links