CD-recensie

 

© Kees de Leeuw, november 2012

 

 

Bortnianski: Triosonate in C - Concert-symfonie in Bes

Kozlovski: Twee polonaises

Tsjaikovski: Ouverture 1812 op. 49

Anoniem: Jagersmars - Mars van het Preobrazhenski Regiment

Kamer Orkest o.l.v. V. Kornachev (Kozlovski), Moskous Ensemble "De Baroksolisten" (Bortnianski, Triosonate), Kamerorkest Musica Viva o.l.v. Alexander Rudin ( Bortnianski, Concert-symfonie), Staatssymfonieorkest van de USSR o.l.v. Jevgeni Svetlanov (Tsjaikovski), Orkest van het USSR Ministerie van Defensie o.l.v. N. Nazarov (Tsjaikovski, Mars van het Preobrazhenski Rregiment), Orkest van het USSR Ministerie van Defensie o.l.v. N. Mikhailov (Anoniem en Kozlovski)

Melodiya MEL CD 10 02012 2010 • 63' •

Opname: 1974-2005, geen gegevens over opnamelocaties


Het jaar 1812 is een belangrijk jaar in de Russische geschiedenis. Nadat tsaar Alexander I zijn verdrag met Frankrijk opzegde trok Napoleon Bonaparte ten strijde tegen de eerdere bondgenoot. Voor het leger van Napoleon Moskou bereikte was de enorme troepenmacht van 500000 man reeds met de helft gedecimeerd. Zi ektes, honger, kou, het instorten van een brug over de Berezina en logistieke problemen eisten hun tol. Hoewel de Russen Moskou niet verdedigden voelde Napoleon zich genoodzaakt terug te keren. Slechts zo'n vijf procent van het aantal manschappen dat aan de tocht had deelgenomen overleefde de veldtocht.
De overwinning op de Fransen had een sterk positieve invloed op de Russische samenleving waar ook de kunsten van profiteerden, aldus het cd-tekstboekje. Toch lijkt het erop dat de gebeurtenissen uit 1812 slechts weinig componisten inspireerden.

De enige compositie op de cd die echt betrekking heeft op 1812 is de bekende ouverture van Tsjaikovski. Hij componeerde het werk in 1880. Het was een vrije opdracht, bedoeld voor de opening van een kunst en nijverheid tentoonstelling in Moskou, of voor de viering van het zilveren jubileum van de tsaar. Ook de inwijding van de Jezus' Verlosser kathedraal die gebouwd ter nagedachtenis van de oorlogsslachtoffers in 1812 wordt genoemd in verband met de muziek. De pompeuze muziek, met onder meer veel slagwerk en kanonnen, werd gelijk een groot succes. De componist vond het maar een matig werk, maar de compositie is nog steeds zeer geliefd. De uitvoering onder Jevgeni Svetlanov klinkt opnametechnisch gedateerd. Daarentegen is interessant dat de editie van de componist Vissarion Sjebalin (1902-1963) enigszins afwijkt van de oorspronkelijke uitgave.

Net als de muziek van de 1812 ouverture liggen militaire marsen ook goed in het gehoor. Op deze cd zijn twee oude marsen opgenomen die de soldaten ter inspiratie dienden tijdens hun veldtochten. Osip Kozlovski (1757-1831), van wie eerder het op cd uitgebrachte requiem hier werd besproken, was een Pools officier in dienst van het Russische leger. Hij componeerde enkele polonaises na overwinningen van het leger. De twee polonaises hebben een Mozartiaans karakter.

Dmitri Bortnianski (1751-1825) is vooral bekend door zijn religieuze muziek. Het verband met 1812 wordt uit de zeer summiere Engelse en Franse tekst uit het cd-boekje niet duidelijk. Hij was een van de eerste Russen, hoewel geboren in de Oekraïne, die instrumentale klassieke muziek componeerde. In 1812 was dat nog een zeldzaamheid en dat is hoogstwaarschijnlijk de reden dat de muziek op deze cd staat. De c oncert-symfonie werd gecomponeerd in 1790, terwijl de triosonate ongedateerd lijkt te zijn. Hoewel Bortnianski slechts vijf jaar ouder was dan Mozart klinkt er in deze aardige muziek nog een flinke scheut Italiaanse barok. Gezien zijn studies bij Baldassare Galuppi en zijn samenwerking met Giovanni Paisiello aan het hof van Catharina de Grote is dit niet verwonderlijk.

Hoewel de cd-compilatie wellicht doet denken aan een 'muziek voor miljoenen' allegaartje is het door de onbekende composities een mooie aanwinst voor de verzameling.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links