CD-recensie

 

© Kees de Leeuw, juni 2012

 

 

Tessarini: 12 vioolconcerten, op. 1 (nr. 1 in e – nr. 2 in F – nr. 3 in G – nr. 4 in D – nr. 5 in G – nr. 6 in Bes – nr. 7 in a – nr. 8 in Bes – nr. 9 in a – nr. 10 in D – nr. 11 in Bes – nr. 12 in A)

Ensemble Guidantus o.l.v. Marco Pedrona (viool)

Indesens CAL 1207 • 106' • ( 2 cd's)

Opname: september 2010, Centro Icaro Aulla


Al meer dan 25 jaar geleden kocht ik een cd van de (Oost-)Duitse trompettist Ludwig Güttler met Italiaans trompetconcerten. Tot de 8 verschillende componisten op deze cd behoorde de tot dan toe op cd zeer onbekende componist Carlo Tessarini (ca. 1690 – 1767?). Een zoektocht naar meer cd opnames leverde weinig of niets op. Pas veel later kreeg deze in Rimini geboren componist meer aandacht bij cd maatschappijen. Labels als Bongiovanni, Brilliant, Hungaraton en Symphonia brachten cd’s uit die geheel aan Tessarini gewijd zijn. Het label Calliope volgt nu met een dubbel cd.

Van Tessarini kunnen we betrekkelijk weinig en nog minder met zekerheid zeggen. Het eerste bekende feit is dat hij in 1720 in Venetië werkzaam was, als violist van de kapel van de San Marco. Later werd hij maestro de’ concerti van de Ospedale dei Derelitti, een soortgelijke positie als Vivaldi bij de Pietà bekleedde. Hij werkte vanaf 1731 drie decennia in Urbino, volgens het cd-tekstboekje.
De Grove schetst echter een ander beeld, namelijk van een rondzwervend bestaan met veel reizen en verschillende posten. Zo zou hij in Rome, Brno, Fano en wellicht Parijs gewerkt hebben. In 1747 ging hij op reis en concerteerde in Arnhem en ging vervolgens naar Engeland. Hier zou hij enkele jaren gewerkt hebben alvorens hij weer terugkeerde naar Urbino. Mogelijk verbleef hij in zijn laatste levensfase enkele jaren in Nederland. In de jaren ’60 werd er veel muziek van hem uitgegeven in Amsterdam en zijn bovendien concerten uit Amsterdam, Arnhem(1761) en Groningen bekend. Het laatste dat van hem bekend is, is een concert dat hij gaf in Collegium Musicum in Arnhem op 15 december 1766. Het wordt verondersteld dat hij in 1767 gestorven is.
Ook over het werk van Tessarini bestaat enige verwarring. Er bestaan meer dezelfde opusnummers, de officiële en de niet geautoriseerde uitgaven. Tot de laatste behoort de opus 1 die gedrukt werd in Amsterdam en die te horen is op deze cd’s. Het zijn 12 vioolconcerten die sterk beïnvloed zijn door Vivaldi, ook in de driedelige vorm, snel-langzaam-snel. De langzame delen zijn altijd korter dan de snelle delen. Wel besteedde Tessarini serieuze aandacht aan de langzame delen, waar Vivaldi er zich af en toe wel erg gemakkelijk van afmaakte.Volgens de partituur gaat het om concerten voor 3 violen, 1 altviool en de cello als basso continuo. Op de opname is het basso continuo bezet door cello, luit en klavecimbel. De muziek is weinig pretentieus maar biedt de solist wel een podium om te excelleren. In vergelijking net Vivaldi klinkt Tessarini vaak wat zwaarmoediger en mist wat vitaliteit.
Tijdgenoten waren erg te spreken over de Italiaan. In 1716-17 ontdekte de componist Pisendel uit Dresden zijn concerten in Venetië en nam ze op in het repertoire van de Hofkapel van Dresden. In 1725 gebruikte Telemann niet minder dan zeven vioolconcerten als sinfonia’s bij de Hamburgse première van zijn Pimpinone. Hiervan waren vier concerten van Tessarini.

Het Italiaans ensemble speelt erg gedisciplineerd, maar dit gaat soms wel ten koste van de zuidelijke passie. De spontaniteit lijdt aan het streven naar perfectie. Gelukkig toont de solist meer emoties in zijn spel. Deze uitgave is voor liefhebbers van Italiaanse vioolconcerten uit de barok een grote aanwinst.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links