CD-recensie

 

© Kees de Leeuw, mei 2009

 

 

Sjostakovitsj: Symfonie nr. 15 in A, op. 151 - Toneelmuziek bij Hamlet op. 32 (selectie).

Russisch Nationaal Orkest o.l.v. Mikhail Pletnev.

Pentatone PTC 5186 331 • 65' • (sacd)

 

 


Het Russisch Nationaal Orkest is een van de meest opmerkelijke orkesten uit Rusland. Het werd opgericht in 1990, toen de Sovjet-Unie op haar laatste benen liep en dankt zijn bestaan aan de financiële steun van particulieren, fondsen e.d. Pas sinds kort krijgt het ensemble ook steun van de Russische overheid. De oprichter, de pianist en (chef)dirigent Mikhail Pletnev wist al vanaf de oprichting zeer getalenteerde en begaafde musici om zich heen verzamelen Er zijn maar weinig orkesten die in hun relatief korte bestaan zoveel onderscheidingen en positieve recensies ten deel vielen. Het platencontract met Deutsche Grammophon zette Pletnev en zijn orkest al snel op de wereldkaart.

Inmiddels zijn er een paar zaken veranderd. Het Russisch Nationaal Orkest verschijnt niet alleen op het PentaTone label en daarbij is Pletnev niet meer de vaste dirigent. Veel wordt overgelaten aan gastdirigenten als als Kent Nagano, Alexander Vedernikov, Yakov Kreizberg en Vladimir Jurowski. Het repertoire is breed, met de nadruk op Russische componisten.

Deze Sjostakovitsj-opname maakt deel uit van de nog lang niet voltooide cyclus van alle vijftien symfonieën. Zeer opmerkelijk is dat er in deze serie gekozen is voor verschillende dirigenten, van wie Paavo Berglund als niet-Rus wellicht de meest opvallende is. De tot nu toe uitgebrachte opnamen zijn in de pers alle lof toegezwaaid.

De Vijftiende symfonie is een wat merkwaardige compositie. Geschreven in 1972 is het werk bedoeld voor een relatief klein orkest, waarin de componist veel citaten rondstrooit, zowel uit eigen werk als uit dat van Mahler, Wagner en Rossini. Vooral citaten uit de ouverture Wilhelm Tell vallen op, naast reminicenties aan Wagner met motieven rond dood en heftig (liefdes)verlangen. Zelfs zoon Maxim kan niet verklaren wat al die citaten beduiden. Een terugblik op het leven? Een soort requiem? Sjostakovitsj kreeg steeds meer te kampen met gezondheidsproblemen, zeker na de hartaanval in 1966.

In vergelijking met andere uitgaven geeft het Russisch Nationaal Orkest een strakke uitvoering, wars van sentimentaliteit. De luisteraar moet zelf maar oordelen wat hij hoort of wil horen. Er is erg veel aandacht voor de detaillering en het spelpeil is van wereldklasse.

Die kwaliteiten worden ook ten toon gespreid in de door Pletnev gemaakte selectie van de toneelmuziek bij Hamlet uit 1932 (niet te verwarren met de filmmuziek voor Hamlet op. 116 van zo’n dertig jaar later), aangevuld met een latere toevoeging uit 1954. Aardige muziek, maar ook niet meer dan dat. In zijn latere filmmuziek heeft Sjostakovitsj het beter gedaan, al moeten we ons wel realiseren dat de hier opgenomen toneelmuziek stamt van een componist die toen pas 27 jaar jong was, en het genre bovendien de nodige beperkingen oplegde. Over de opname, gemaakt in een studio in Moskou, niets dan goeds.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links