CD-recensie

 

© Gerard van der Leeuw, december 2018

 

Schumann: Ballade vom Pagen und der Königstochter op. 140- Adventlied op. 71

Bach/Schumann: Cantate 'Herr, gehe nicht ins Gericht' BWV 105

Carolyn Sampson (sopraan), Benno Schachtner (countertenor), Werner Güra (tenor), Cornelius Uhle en Jonathan Sells (bas), Estonian Philharmonic Chamber Choir, Helsinki Baroque Orchestra o.l.v. Aapo Häkkinen
Ondine ODE 1312-2 • 70' •

   

Dit is de eerste opname van een toch zeker niet onbelangrijk werk van Robert Schumann: zijn Adventlied op. 71 op de bekende, in Duitsland nog altijd in de Adventstijd gezongen tekst van Friedrich Rückert (1788-1866), een van Schumanns lievelingsdichters:

Dein König kommt in niedern Hüllen,
Ihn trägt der lastbarn Es'lin Füllen,
Empfang ihn froh, Jerusalem!
Trag ihm entgegen Friedenspalmen,
Bestreu den Pfad mit grünen Halmen!
So ists dem Herrn angenehm.

Schumann schreef dit werk voor sopraan, koor en orkest in Dresden in november/december 1848. Rückerts tekst heeft zes strofen, die door Schumann over zeven doorgecomponeerde delen worden verdeeld. (1) Het is een typisch laat Schumann-werk dat - als het celloconcert - groeit uit één muzikale basisgedachte. Onmiskenbaar is de invloed van Bach en Händel. Luister alleen al naar het responsoriale en pastorale begin. In deze tijd bestudeerde Schumann ijverig o.a de oratoria van Händel en de passies en sonates voor viool solo van Bach. Bijzonder ook het vierde deel dat de vorm heeft van een protestants koraal.

Het is waar: het vrij massieve werk geeft zijn schoonheid niet gemakkelijk prijs. Maar het wint aan zeggingskracht bij herhaaldelijk beluisteren. Of in Schumanns eigen woorden: 'Urtheile nicht nach dem Erstenmalhören über eine Composition; was dir im ersten Augenblick gefällt, ist nicht immer das Beste. Meister wollen studirt sein. Vieles wird dir erst im höchsten Alter klar werden.' (2)

Schumanns Adventlied wordt op de cd voorafgegaan door zijn toegankelijker Ballade vom Pagen und der Königstochter op. 140 en Bachs cantate BWV 105: Herr gehe nicht ins Gericht, zoals die onder Schumanns leiding in Dresden in 1849 geklonken moet hebben.

De uitvoering door het Estlands Filharmonisch Kamerkoor en het Helsinki Barokorkest o.l.v. Aapo Häkkinen voldoet aan hoge eisen. Al had Schumann natuurlijk een groter koor tot zijn beschikking. Bij de solisten valt vooral Benno Schächtner, een countertenor op: een dergelijk stemtype in werk van Schumann is natuurlijk een anachronisme, maar Schächtner overtuigt wel.

_____________________
(1) Zie voor een analyse van het werk: Gregory Kent Vancil, A study of Robert Schumann's 'Adventlied' and 'Neujahrslied', with English translations, University of Southern California, 1983.
(2) Schumann: Musikalische Haus- und Lebensregeln (Album für die Jugend).


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links