CD-recensie

 

© Gerard van der Leeuw, november 2023

Ig Henneman - Outside the Rain has Stopped

Ab Baars ( klarinet, saxofoon, shakuhachi), Ig Henneman (altviool), Anne la Berge fluiten), Anneke Koning (vocals), Ansger Wallenhorst en Gerrie Meijer (orgel), Luna String Quartet: Janneke van Prooijen en Jellantjse de Vries (viool), Elisabeth Smalt (altviool), Katharina Gross (cello)
Wig 32 • 71' •
Opname: 20 febr. en 12 sept. 2021, Orgelpark Amsterdam

 

Tot twee keer toe gooide corona roet in het eten bij de viering van de 75ste verjaardag van Ig Henneman. Beide keren zou ik van de partij zijn, maar toen het concert dan uiteindelijk op 12 september 2021 wel kon plaatsvinden lag ik met een hardnekkige griep op bed. Gelukkig is het hele concert via YouTube te bekijken. Onlangs kreeg ik van haar de cd die grotendeels bestaat uit opnamen van dit concert: Outside the Rain has Stopped.

Wat de muziek van Ig Henneman zo bijzonder maakt heeft Bas van Putten in november 2010 (in De Groene Amsterdammer 47) zo voorbeeldig onder woorden gebracht dat ik hem hier wel moet citeren:

'Experimenteren gaat zo. Je bespeelt wat instrumenten. Je gaat naar het conservatorium, keurig klassiek. Maar je bent nergens thuis. Te breed van opvatting. Je strijkt wat mee in een orkest, je speelt in een bandje. Dat gaat vervelen: keurslijf op keurslijf. Je leeft tussen wal en schip: half componist, half speler, maar ook als instrumentalist een soort van schepper, vraag niet hoe: improviseren is componeren. Met wat je maakt, zwevend tussen genoteerde en geïmproviseerde muziek, ben je aangewezen op je eigen clubs, kleinere en grotere, samen met musici uit alle werelden die je aandeed op doortocht van nergens naar nergens. Altijd onderweg, altijd in staat van wording. Zo wil je het ook. Niks fixeren, dan loopt alles vast.

Zo moet het bandleider, componiste, altvioliste en improvisator Ig Henneman (1945) ongeveer zijn vergaan. Ze speelde piano, viool en altviool, genoot een klassieke conservatoriumopleiding, speelde freelance in symfonieorkesten, was medeoprichtster van de popgroep FC Gerania, ging componeren, schreef film- en theatermuziek, liet zich als autodidact enige tijd coachen door componist Robert Heppener, en maakte de afgelopen 25 jaar naam als componerende en improviserende aanvoerster van een reeks onorthodoxe ensembles met, op het Queen Mab Trio na, altijd haar naam in top: Henneman Quintet, Henneman String Quartet, Henneman Sextet, Henneman Tentet. Wat Henneman maakt is met geen pen te beschrijven. Dwars, dissonant, steeds van gedaante veranderend. Het is geen jazz en geen Nieuwe Muziek met Hoofdletters, maar ook niet het soort fusion dat er verantwoord bruggenbouwend tussenin zweeft. Het is muziek zonder thuisbasis. Met middeleeuwse muziek, Galina Oestvolskaja, jazz, punk en wat verder ter tafel komt aan tijdelijke ankerpunten kan en gaat het met onbeteugelbaar onaangepast elan alle kanten op.'

De cd begint met Galina U, dat we hier horen in een speciaal voor het Orgelpark gemaakte versie voor orgel, tenorsax, altviool en piccolo. De titel verwijst natuurlijk naar Galina Oestvolskaja (1919-2006), de ‘vrouw met de hamer’. Als de meeste werken van Ig Henneman is het werk strak vormgegeven, maar met geïmproviseerde passages.

Celliste Lidy Blijdorp is de soliste in een van de Solo Songs for Instruments, die allen gebaseerd zijn op een gedicht. As if is gebaseerd op een gedicht van Emily Dickinson: I felt a cleaving in my mind / As if my brain had split.

Zeer mooi is het in samenwerking met pianiste/organiste Gerrie Meijers in opdracht van het Orgelpark geschreven February’s Turn - de titel is ontleend aan een schilderij uit 1979 van Helen Frankenthaler - uit 2020 waarin Ig Henneman de meest schitterende klanken aan het orgel weet te ontlokken.

Bijzonder ook de bijdrage van Anneke Brassinga die op haar geheel eigen wijze twee van haar gedichten leest. Ig Henneman en haar partner Ab Baars (klarinet) spelen een korte improvisatie. Autobiografisch is Bow Valley uit 2005/2021, een evocatie van een vallei in de Canadese Rocky Mountains waar je de treinen steeds hoort fluiten om de beren, op zoek naar graankorrels, van de rails te jagen.

De cd ontleent zijn naam aan het strijkkwartet Outside the Rain has Stopped uit 2021, naar een regel uit The History of Love van Nicole Krauss, dat hier wordt uitgevoerd door het Luna Quartet.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links