CD-recensie

 

© Emanuel Overbeeke, juli 2019

 

Louis Andriessen - Chamber Music at Orlando

(L.) Andriessen: Elegy (1) - Rincorsa e salti (2) - Double (3) - Disco (4) - Silver (5) - To Pauline O. (6) - Garden of Eros (7) - The Hague Hacking Scrap (8) - Mach's mit mir, Gott (9)

(1) Nemtsov Duo: Mikhail Nemtsov (cello) en Elena Nemtsova (piano)

(2) Ingrid Geerlings (fluit), James Austin Smith (hobo) en Alan Kay (klarinet)

(3) Alan Kay (klarinet) en Elena Nemtsova (piano)

(4) Avanesian Duo: Kristina Avanesian (viool) en Diana Avanesian (piano)

(5) Ingrid Geerlings (fluit), Alan Kay (klarinet), Livia Sohn (viool), Mikhail Nemtsov (cello), Jennifer Heins (vibrafoon), Jonathan Bonny (marimba), Katherine Dowling (piano) o.l.v. Henk Guittart
(6) James Austin Smith (hobo)
(7) AuRoRa Duo: Andrey Roszyk (viool) en Sofia Raychenko (piano)
(8) Katherine Dowling en Clark Schaufele (piano)
(9) Tjeu Zeijen (orgel)

Et'cetera KTC 1657 • 69' •
Opname: augustus 2018, diverse locaties, Kerkrade

 

Deze cd is een schitterende illustratie van Louis Andriessens ontwikkeling als componist en hoezeer hij daarbij zichzelf is gebleven: de Elegy dateert van 1957 en Mach's mit mir, Gott van 2016. De constanten in zijn werken zijn een Franse esthetiek inzake expressie, een grote energie die kan overhellen naar het drammerige en een harmonie waarin oude modale elementen hand in hand gaan met aspecten uit popmuziek. Alle werken op deze cd zijn kort (slechts drie werken duren langer dan tien minuten) en voor kleine bezettingen (zelfs bij grote streeft hij naar de transparantie van kamermuziek). Bijna alle werken verschijnen voor zover ik weet voor het eerst op cd. Enkele verschenen eerder, maar van sommige klinkt nu een andere versie: de Elegy werd ooit vastgelegd in de versie voor contrabas en piano (op Olympia CD 467); To Paulien O, ooit opgenomen door Pauline Oostenrijk (op Attacca 2014141, Solos for virtuosi), klinkt hier in een herziene versie; de oudere opname van Silver en Disco door California Ear Unit is dacht ik niet meer leverbaar. Andriessen schreef twee stukken met de titel Garden of Eros, één voor strijkkwartet, ooit opgenomen door het Schönberg kwartet, en één voor viool en piano, dat hier voor het eerst op cd verschijnt. The Hague Hacking was ooit opgenomen door het pianoduo Jeroen en Sandra van Veen en de uitvoering op deze cd is minstens zo goed. Kortom, dit is vele opzichten een nieuwe, zeer interessante cd.

Voor wie Andriessen nog associeert met de Haagse School is deze cd een verrassing, net als een eerdere cd met korte stukken Solos for virtuosi. De motoriek is enigszins geweken ten gunste van de lyriek. In langere stukken voor ensemble en/of theater fungeerde zijn greep op de lange lijn soms als een afzwakking van de soms drastische overgangen, maar in de korte stukken zonder dergelijke bruuske wendingen is de schoonheid soms een dekmantel voor een ietwat onduidelijke vorm. Dit minpuntje is het sterkst bij die vertolkers die vooral mooi willen spelen. De beste vertolkers (James Austin Smith, Ingrid Geerlings en het pianoduo Katherine Dowling & Clark Schaufele) zijn onder andere de beste omdat ze zeer overtuigend een nieuwe benadering van Andriessens muziek bieden: niet de aanzet tot een harmonium-achtige logheid die we soms horen in de grote vormen van de theatrale composities onder leiding van Reinbert de Leeuw, niet de jazzy energie van ensemblestukken in de handen van Amerikaanse musici, maar een lyriek die de jazzy energie bijna bevriest zonder dat de muziek stilstaat en een transparantie zonder drammerigheid die de grote werken met een soms logge klank soms wel hebben. De aardse zwaarte die de overige musici in de overige stukken aanbrengen vind ik eerder passen bij Schnittke en Sjostakovitsj, maar misschien laat ik mij overtuigen door musici met deze speelstijl maar dan van ongenaakbaar gehalte. Als Andriessen nog meer van dergelijke soli schrijft en als nog meer musici van het soort dat speelt op deze cd zich voor dit repertoire wil inzetten, staat de componist en ons nog een mooie Indian summer te wachten.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links